Köy TV'de yayınlanan "Tarımda Başarı" programının bu bölümü, AgroTroia sponsorluğunda Gaziantep Şahinbey'in Kavşak Mahallesi'ndeki bir zeytin bahçesinden ekrana geldi. Programda AgroTroia'nın Antep bayisi Hüseyin Bozgeyik (Bozgeyik Tarım), Ziraat Mühendisi Cemal Kurt ve uzun yıllar bahçesinden ürün alamayan çiftçi Marun Bozkurt, zeytinde verimi artırmak için yapılan uygulamaları anlattı. Zeytinin beslenmesini merak edenler için kapsamlı bir zeytin besleme programı çerçevesinde hastalık, zararlı ve doğru besleme başlıkları tek tek konuşuldu.
Gaziantep'ten bir başarı hikayesi
Bahçe sahibi Marun Bozkurt, 6,5 dönümlük zeytinliğinden yaklaşık altı yıl boyunca yiyecek zeytin bile alamadığını anlatıyor. AgroTroia ile tanıştıktan sonra ağaçların durumu tamamen değişmiş; geçen sene 2,5 ton ürün alan üretici bu sene 4 tona yakın bir hasat bekliyor. Dalların meyve yükünden eğildiği, kırılmaya yakın olduğu bahçede çevre çiftçilerin de aynı uygulamaya yönelmek istediği aktarılıyor. Antep bayisi Hüseyin Bozgeyik, bölgede çalışmalarına zeytin ve fıstıkla başladıklarını, ardından buğday ve sebzeye genişlediklerini; çiftçilerden gelen geri dönüşlerin her yıl daha olumlu olduğunu belirtiyor.
Zeytinde hastalıklar ve mücadele yöntemleri
Cemal Kurt'a göre ağaç sayısı artmasına rağmen ağaç başına verimin dünya ortalamasının altında kalmasının nedeni, zamanında ve doğru mücadelenin yapılmaması. Zeytinin en önemli hastalıklarından halkalı leke, nemden kaynaklanıyor ve hava sıcaklığı 18 derece civarına indiğinde etkisini göstermeye başlıyor; geç kalındığında ağacı yapraksız bırakarak verimi düşürüyor. Programda bu hastalığa karşı bakır içerikli Copperas ile çözüm anlatılıyor: sistemik etkisiyle yapraktaki fungal etmenleri temizlerken ağacın sürgün mekanizmasını da çalıştırıyor. Nemin yoğun olduğu vadi altları ve denize yakın yerlerde uygulamanın 20 günde bir gibi daha sık periyotlarla tekrarlanması öneriliyor. Dal kanseri ve verticillium solgunluğu ise budama ekipmanlarının dezenfekte edilmeden kullanılmasıyla bahçeye yayılan, ağacı kurutabilen sorunlar olarak öne çıkıyor; bunlara karşı Copperas, fosforik ve Activo ile sınırlı sayıda uygulamada sonuç alındığı belirtiliyor.
Zararlılar: zeytin sineği, güvesi ve diğerleri
Cemal Kurt, zeytinin başlıca zararlılarını zeytin sineği, zeytin güvesi, kırmızı örümcek (akar) ve pamuklu bit olarak sıralıyor. Zeytin sineği yılda üç-beş döl veriyor, meyvenin etli kısmında besleniyor ve özellikle sıcaklığın 35 derecenin üzerine çıktığı dönemlerde sorun oluşturuyor. Zeytin güvesi yaprak, çiçek ve meyve neslinde zarar yapıyor; çekirdekte beslendikten sonra sap dibine zarar verdiği için "karabiber dökümü" olarak adlandırılan dökülmelere yol açıyor. Kırmızı örümcek hem yaprakta hem meyvede şekil bozukluğu yaparak sofralık değerini düşürüyor. Mücadelede en kritik tavsiye, aynı etken maddenin sürekli kullanılmaması ve etken maddelerin dönüşümlü uygulanması. Bölgede ciddi sorun olan antraknoz için ise yoğun olduğu durumlarda Copperas ve fosforik birlikte kullanılarak çözüme gidiliyor.
Doğru besleme, budama ve toprak işleme
Programda atadan kalma alışkanlıkların tek başına yeterli olmadığı vurgulanıyor: kontak etkili bordo bulamacı yağmurla yıkanıyor ve sürekli hastalık baskısının olduğu nemli bahçelerde kalıcı koruma sağlamıyor. Bunun yerine hasattan sonra sıvı bakırlı Copperas kullanımı öneriliyor; böyle bir bölge için yılda üç kez uygulamanın yeterli olabileceği belirtiliyor. Doğru beslemenin yapraktan değil, bitkinin ihtiyacına göre dönemsel olarak planlanması gerektiği anlatılıyor. Budamada "kuş karşıya geçecek" şekilde havalanan, tek gövdeli ağaç hedefleniyor; halkalı leke gibi hastalıkların hava sirkülasyonunun zayıf olduğu etek dallarda arttığı, bu yüzden testere yerine makasla seyreltmenin önemli olduğu söyleniyor. Killi ve sıcak Antep topraklarında yüzeyin çatlamaması ve su kaybının azalması için ölçülü toprak işleme tavsiye ediliyor.
Dolu, soğuk ve hasat zamanı için öneriler
Bu sezon birçok bölgede yaşanan dolu ve don, çiçek ve meyvede ciddi kayıplara yol açtı. Meyve döneminde dolu vurduğunda oluşan yaraların hücre bölünmesini destekleyerek kapatılması için Activo uygulaması anlatılıyor (100 litre suya yaklaşık 250 gram). Soğuğa karşı ise bordo bulamacı yerine Copperas uygulamalarıyla ağacın kışın bile sürgün atması ve bu sürgünlerin korunması sağlanıyor. Hasat sonrası ise tam doz Copperas ile birlikte çinko içeren Nitrozinc uygulanarak verim stresinin alınması ve hasatta oluşan yaraların kapatılması hedefleniyor. Erken dökümün başlıca nedenleri olarak zeytin güvesinin meyve nesli, antraknoz, zeytin sineği ve aşırı sulama gösteriliyor; çekirdek meyveden ayrıldığında ve meyve siyahlaştığında hasat zamanının geldiği hatırlatılıyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Copperas — halkalı leke, dal kanseri ve antraknoza karşı sistemik bakırlı çözüm; sürgün mekanizmasını çalıştırır.
- Activo — dolu yaralarının kapatılması ve verticillium solgunluğunda gövde uygulaması için.
- Nitrozinc — hasat sonrası çinko takviyesi ve verim stresinin alınması için.
Gaziantep'teki bu bahçe, düzenli bakım ve doğru beslemeyle zeytinde periyodisitenin (var-yok yılı) önüne geçilebileceğini gösteriyor. Hastalık ve zararlıların zamanında, doğru etken madde ve doğru su miktarıyla yönetilmesi; budama ve toprak işlemenin ihmal edilmemesi, hem verimi hem de yağ kalitesini doğrudan etkiliyor. Altı yıl ürün alamayan bir bahçenin tonlarca hasada ulaşması, doğru programın saha karşılığını ortaya koyuyor.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.