Köy TV'nin "Tarımda Başarı" programı bu bölümde Osmaniye'nin Sumbas-Alibeyli bölgesinde, çiftçi ve veteriner hekim Arda Bey'in yer fıstığı tarlasında konuk oldu. AgroTroia yönetim kurulu üyesi Umut Dönmez, Kadirli bayisi Ziraat Yüksek Mühendisi Enes Hakan Seçilmiş, ziraat mühendisleri Cemal ve Nuh ile fıstık müteahhidi Mehmet Bey'in katılımıyla yer fıstığında bakım ve besleme, AgroTroia besleme programı çerçevesinde ele alındı.
Toprak Hazırlığı ve Tohum Kaplama
Bayi Enes Bey, işin temelinin doğru toprak hazırlığı olduğunu vurguladı. Üreticiler, hasadın yağmura denk gelmemesi için ekimde acele ederek çamur toprak işleyebiliyor; oysa bu, çıkışta ciddi sorunlara yol açıyor. Bu sezon da acele edilen tarlalarda kök boğazı çürüklüğü ve fusarium aşırı görüldü. Bir diğer kritik nokta tohum ilaçlaması. Kök çürüklüklerine karşı kaplama ilaçının yanına Aminado da ekleniyor; böylece tohum toprakta uzun süre beklemeden hızlı çimleniyor ve daha güçlü bir kök yapısı oluşuyor.
Ekim, Mesafe ve Çapanın Önemi
Bölgede ekim mart sonu-nisan başında yapılıyor; karık arası ortalama 70 cm. Hastalıklar nedeniyle son yıllarda üreticiler ekimi biraz sıklaştırmış durumda. Yer fıstığı çapayı çok seven bir bitki, çünkü dallardan toprağa vuran ginofor adı verilen organlarla meyvesini toprağın içinde bağlıyor. Bu nedenle toprağın gevşek tutulması, çapanın aksatılmaması gerekiyor; sahada bilinen tabirle "iki çapa bir sudan iyidir." Bölgede en çok ekilen iki çeşit Masal ve NC. Artan işçilik maliyetleri salma sulamayı öne çıkarmış; bu da salmaya daha uygun Masal çeşidini yaygınlaştırmış durumda.
Hastalık ve Zararlılarla Mücadele
Yer fıstığı ekim nöbetine çok duyarlı bir bitki. Kök çürüklükleri, aspergillus, erken ve geç yaprak lekeleri, üst üste fıstık ekiminde hızla çoğalıyor. AgroTroia yaklaşımında üç yaprak döneminde fungusit yerine besleme öne çıkıyor: dönüme 100 cc Copperas ve 100 cc Aminado ile bitkinin kondisyonu ve direnci yüksek tutularak hastalığa yakalanması önleniyor. Copperas'ın bir fungusit değil, içeriğindeki bakırla çalışan bir besleme ürünü olduğunun altı önemle çiziliyor. Zararlılarda kırmızı örümceğe karşı Liquid S80 formundaki kükürtün kovucu özelliğinden yararlanılıyor; tel kurtları ve yeşil kurtlarla ise emamektin benzoat etken maddeli ürünlerle mücadele ediliyor. Bunların yanında trips ve yaprak biti (bölgede "püsüron" denen) emgi yoluyla bitki kondisyonunu düşürerek verime etki ediyor.
Sağlam Kök, Sağlam Meyve ve Hasatta Kayıp
Dikimle birlikte ilk çapa döneminde yapılan Copperas, çinko-bor ve Aminado uygulamasıyla saçak kök faaliyeti artırılıyor. Güçlü saçak kökler topraktaki organik maddeyi ve makro-mikro elementleri ana köke ileterek bitkinin hem fizyolojik hem morfolojik gelişimini destekliyor. Hücre bölünmesinin artmasıyla sap kalınlaşıyor; daha kalın sap, daha hızlı taşınma ve daha homojen, içi dolu meyve demek. Bu da "fıtık tohum" denen boş tohum oranını düşürüyor. Yer fıstığı topraktan makineyle hasat edildiği için aşırı döküm yaşanabiliyor ve kayıp %30-40'a kadar çıkabiliyor. Üstelik tarlada kalan meyve, fusarium gibi toprak kökenli hastalıkların bir sonraki seneye taşınmasına da zemin hazırlıyor; bu yüzden sağlam ve homojen meyve, hem bu yılın hem gelecek yılın kazancı için kritik.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
Copperas - bakırlı besleme, kondisyon ve kök çürüklüğüne karşı direnç
Aminado - tohum kaplama ve güçlü kök yapısı için amino asit desteği
Liquid S80 - sıvı kükürtle kırmızı örümcekte kovucu etki
Doğru toprak hazırlığı, tohum kaplama, düzenli çapa ve üç yaprak döneminden başlayan dengeli besleme; yer fıstığında hem hastalıktan ari bitki hem de hasatta kayıpların azalması anlamına geliyor. Programda, alışılmış üre ve kompoze gübre yerine dekar maliyetini düşüren spesifik ürünlerle birim alandan kaldırılan ürünü artırmanın altı çizildi.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.