Köy TV'nin "Tarımda Başarı" ekibi, bu bölümde Osmaniye'nin Dervişli köyünde, temmuz ortasının yakıcı sıcağında bir zeytin bahçesinde. Sağ-sol, ön-arka her yön zeytinle kaplı bu bahçede AgroTroia bölge sorumlusu ziraat mühendisi Cemal, bölge bayisi Burak Çardak (Öz Çardak Tarım) ve bahçeleri yıllardır AgroTroia ile yöneten çiftçiler bir araya gelerek hem bölgeyi hem de zeytinde uygulanan besleme programını anlatıyor. Eskiden yer fıstığı, mısır ve pamuk ekilen topraklar artık zeytine yöneliyor; bahçedeki dolu verim de bu yönelimin karşılığını gösteriyor.
Dervişli Köyünde Zeytinin Yükselişi
Bahçede toplam 1500 kök ana parsel ve arka tarafta 300 kök daha bulunuyor. Cemal'in anlattığına göre Osmaniye ve Ceyhan hattında birkaç yıl öncesine kadar zeytin pek yoktu; bugün ise bölge zeytinde bir markaya dönüşmeye başladı. Bayi Burak Çardak da çiftçilerin yer fıstığı ve mısırdan zeytine geçtiğini, ancak ürünün hâlâ çoğunlukla tenekede yağ olarak satıldığını, bölgenin kendi markasına ihtiyacı olduğunu vurguluyor. Çiftçi ve ziraat mühendisi Ahmet Özer, girdi maliyetlerinin aşırı yükselmesi ve kâr marjının düşmesi nedeniyle yaklaşık 3000 köke yakın alanda zeytine yöneldiklerini belirtiyor.
Kışa Hazırlık ve Toprak Gübrelemesi
Besleme takvimi hasat sonunda kışa hazırlıkla başlıyor. Bu dönemde, içinde bakır ve aminoasit bulunan Copperas uygulanıyor; oluşan sürgünleri ve meyve gözlerini beslemek için bor-çinko esaslı bir uygulama yapılıyor. Cemal, Türkiye genelinde Karadeniz dışındaki kireçli ve pH'ı yüksek topraklarda taban gübresinin kükürtlü NPK formunda verilmesi gerektiğini, bunun ocak ortası ile şubat ortası arasında ve mümkünse yağmura denk getirilerek uygulandığında verim ve alınabilirlik kaybını azalttığını anlatıyor.
Halkalı Leke, Güve ve Pamuklu Bit Mücadelesi
Şubat ayında tomurcuk öncesi güve ve pamuklu bit tespiti yapılıyor. Halkalı leke 18-22 derecede pik yaptığı için bu hastalığa karşı yeniden Copperas ve fosforik takviyesi devreye giriyor; kırmızı örümcek (akar) için kükürt uygulanıyor. Pamuklu bit emgisiyle meyve gözlerini tahrip ederek meyve bağlamasını engellerken; güve yaprak, çiçek ve meyvede üç ayrı zarar veriyor. Cemal, zararlılarda direnç gelişmemesi için etken maddenin sürekli değiştirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Çiftçiler Adil Gökşen ve Murtaza Özer ise bahçelerinde halkalı lekenin yıllardır görülmediğini aktarıyor.
Çiçeklenmeden Çekirdek Sertleşmeye Besleme
Çiçek döneminde sağlıklı sürgün için aktivatör (Activo) kullanılıyor, fosfor ve giberellik asit takviyeleri veriliyor; çiçek sap sokanı ile pamuklu bit ve güveye karşı uygulama tekrarlanıyor. Karabiber döneminde dökümü önlemek için New Olive, Combi ve Aminado devreye giriyor. Çekirdek sertleşme döneminde potasa geçiliyor ve sıcak stresini almak için aminoasitli uygulamalar yapılıyor. Cemal, çiçek döneminde doğru ürün ve gübrenin atılabileceğini, ancak yakıcı ilaçlardan kaçınılması gerektiğini hatırlatıyor.
Zeytin Sineği, Sap Mantarı ve Hasat
Kapanışta ziraat mühendisi Nuh, zeytin sineğinin yağ kesecikleri oluştuğu dönemde, hava sıcaklığı 10 dereceyi aştığında ortaya çıktığını ve bir dişinin mevsim boyunca 250-300 yumurta bırakabildiğini anlatıyor. Mücadelede tek bir insektisit etken maddesinin güve, zeytin sineği, pamuklu bit ve çiçek sap sokanına karşı etkili olabileceğini, ancak direnç oluşmaması için aynı etken maddenin tekrar tekrar kullanılmaması gerektiğini vurguluyor. Sap mantarına karşı bakırlı preparatlarla devam edilmesini öneren Nuh; turgor için meyveye su püskürtmenin sap mantarını tetiklediğini, hasatta yerden ve ağaçtan toplanan meyvelerin karıştırılmamasını, zeytinin çekirdekten ayrıldığı dönemde toplanıp havadar şekilde bekletilmesini tavsiye ediyor. Ağaçların 120'den taçlandırılmasının ve sık dikimin yüksek nemde mantar riskini artırdığına da dikkat çekiyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Copperas – bakır ve aminoasit içeriğiyle kışa hazırlık ve halkalı leke mücadelesi.
- Activo – çiçek döneminde sağlıklı sürgün için aktivatör.
- New Olive – karabiber döneminde döküm kontrolü.
- Combi – meyve tutumu ve besleme desteği.
- Aminado – aminoasitle sıcak stresinin azaltılması.
Dervişli köyündeki bu bahçe, doğru besleme ve kültürel uygulamalarla zeytinde "var yılı-yok yılı" döngüsünün önüne geçilebileceğini gösteriyor. Çiftçilerin ortak vurgusu ise net: girdi maliyetleri ne kadar yükselse de doğru program ve takip ile emeğin karşılığı alınabiliyor. Bölge için eksik olan tek halka, zeytinyağında markalaşma ve işleme tesisi yatırımı olarak öne çıkıyor.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.