Köy TV "Tarımda Başarı" ekibi bu bölümde Osmaniye'nin Düziçi ilçesine bağlı Alibozlu bölgesinde, AgroTroia zeytin besleme programını uygulayan bir zeytin bahçesindeydi. Kuraklığın ve geçtiğimiz kışın sert donunun bölgeyi yıprattığı bir sezonda, çevrede ağza konulacak zeytin neredeyse yokken bu bahçenin dolu ve kaliteli ürün vermesi dikkat çekti. Programda AgroTroia yönetim kurulu üyesi Umut Dönmez, bahçe sahibi çiftçi Mehmet Kuşçu ve AgroTroia ziraat mühendisleri Cemal Kurt ile Simge İsen, zeytinde bakım ve beslemenin verime etkisini anlattı.
Düziçi'nde zorlu sezonda verimli bir bahçe
Çekimin yapıldığı 9 Eylül 2025 tarihinde Çukurova genelinde zeytinin yok denecek kadar az olduğu vurgulandı. Buna karşılık ziyaret edilen 40 dönümlük bahçe gür ve yüklüydü. Bahçe sahibi Mehmet Kuşçu, yedi yıl önce bir tanıdığının tavsiyesiyle AgroTroia ürünlerini kullanmaya başladığını ve düzenli uygulama sayesinde komşu bahçelere kıyasla ürününün belirgin biçimde öne çıktığını anlattı. Çiftçi, zeytinin yanında salatalık ve fıstıkta da bu ürünleri kullandığını, bu sezon ilk kez denediği bir üründe tonaj ve renkte gözle görülür artış gördüğünü paylaştı. AgroTroia yönetim kurulu üyesi Umut Dönmez ise Çukurova'nın firma için önemli olduğunu, Hatay Dörtyol'daki dağıtım merkezi üzerinden bölgeye hizmet verdiklerini ve on iki yıldır sahada ziraat mühendisleriyle üreticinin yanında olduklarını belirtti.
Sıcaklık ve kuraklık stresinde besleme
Ziraat mühendisi Cemal Kurt, başarının önemli sebeplerinden birinin düzenli besleme olduğunu söyledi. Don gelmeden önce uygulanan Copperas, bitkiyi soğuğa karşı bir nebze daha dirençli kıldı. Havaların kurak gittiği, sulama imkânlarının kısıtlandığı bu dönemde sıcaklık ve kuraklık stresine karşı Vital ve Aminado uygulaması öneriliyor; Vital içeriğindeki aloe vera güneş yanıklarının önüne geçerken, amino asit ağacın su stresini azaltıyor. Hasattan sonra yalnızca yapraktan beslemenin yeterli olmadığı, topraktan da beslemek gerektiği vurgulandı. Bölge topraklarının pH'ı ve kireç oranı yüksek olduğu için analize dayalı, 4-15-30 tarzı kükürtlü NPK gübrelerine yönelmek daha doğru. Bu uygulamayla açılan yaraları kapatmak, mantari enfeksiyonların önüne geçmek ve gelecek yılın meyve gözlerini sağlıklı oluşturmak hedefleniyor; Aminado ise ağacı kışa rahat girmesi için rahatlatıyor.
Zeytinde başlıca hastalık ve zararlılar
Ziraat mühendisi Simge İsen, zeytinde en belalı hastalığın yalnızca bu bitkide görülen halkalı leke (kuş gözü) olduğunu anlattı. Hastalık 18-24 derecede aktif çalışıyor, 36 derecede ise duruyor; döneminde azotlu uygulamalardan kaçınmak gerekiyor, çünkü ağaç beslenirken hastalık da besleniyor. Taban suyu yüksek ve sık dikilmiş bahçelerde bulaşma hızlanıyor. Hasattan sonra Copperas ile düzenli, periyodik uygulamalar halkalı lekenin önüne geçiyor; sistemik çalışan bu ürün ağacın sürgün mekanizmasını da harekete geçiriyor. Bakteriyel kökenli zeytin dal kanseri budama hatalarından ve açılan yaralardan giriyor; budama makaslarının her ağaçtan sonra çamaşır suyuyla dezenfekte edilmesi ve Activo ile fosforika uygulaması öneriliyor. Fungal kökenli vertisilyum solgunluğu iletim demetlerini tıkayarak dallarda bölgesel kurumaya yol açıyor; sırt pompasına 500 cc Activo ve 500 cc fosforika ile demetler açılarak taşıma yeniden sağlanıyor. Marmara'da daha sık görülen antraknoza karşı ise yine Copperas ve Activo kullanılıyor.
Zararlı tarafında zeytin pamuklu biti, zeytin güvesi ve özellikle bu dönemde bölgede ciddi mücadele gerektiren zeytin sineği öne çıkıyor. Zeytin sineği vuruk ve dökülen meyvelere yol açıyor; dökülen zeytinler yağa karıştığında yağın asit değerini de bozuyor. Üreticilerin en büyük hatası zamanlama; mücadeleye geç başlandığında zarar büyüyor. Bu nedenle uygulamanın zararlı gelmeden önce, son kullanılan ilacın etken maddesi sorgulanarak ve bağışıklık varsa etken madde değiştirilerek yapılması öneriliyor. Hasada son 20-25 gün kala ilaçlama kesiliyor, yalnızca bitki besin elementleri uygulanmaya devam ediliyor.
Zeytinde doğru budama
AgroTroia ziraat mühendisi Nuh, zeytinde verimin önemli bir bölümünün doğru budamaya bağlı olduğunu, ülkemizde bu konuda yaygın bir yanlış bulunduğunu anlattı. Zeytinde üç tür budama var: şekil, verim ve gençleştirme budaması. En önemlisi şekil budaması; ağaçlar en az 1,20 metreden tek gövde olarak taçlandırılmalı. Kök boğazından çok dallı, sağlı sollu bağlamalarla büyütülen ağaçlar yanlış kabul ediliyor; tek gövdeli yapı hem gövde kurtlarıyla mücadeleyi hem de toprak işleme ve gübrelemeyi kolaylaştırıyor. Verim budamasında yalnızca üste ve dikine giden dalları kesip ağacın yarısını çıkarmak hatalı; doğru yaklaşım içe bakan dalı alıp dışa açılan dalı bırakmak. Zeytinde su pompalaması üstten aşağıya çalıştığı için üst dallarda da meyve tutturmak verimi ve kaliteyi artırıyor; sadece etek dallarda meyve toplama alışkanlığı verim kaybına yol açıyor. Kontrollü bir aralama budaması aynı zamanda halkalı leke, antraknoz, sap mantarı, pamuklu bit ve zeytin güvesine karşı da önlem oluşturuyor, çünkü bu sorunlar hava almayan, birbirine geçmiş sürgünlerde artıyor. Gençleştirme budaması ise yalnızca yaşlı, hastalıklı veya gövde kurdu vurmuş ağaçlarda gerekiyor. Budamanın zamanı da kritik: Akdeniz bölgesinde hasattan sonra aşırıya kaçmadan yapılabilirken, karasal iklimin hâkim olduğu yüksek kesimlerde ilkbaharda yapılması gerekiyor. Mevsime aldanıp mart sonundan önce uygulanan amonyum sülfat ve üre gibi azotlu gübreler ağacı erken uyandırarak don zararını ve kurumaları artırabiliyor; nitekim bölgede termometrede -7 dereceye kadar düşen sert don, budama yaralarıyla birleşince büyük hasara yol açmıştı.
Sabit fiyat ve saha desteğiyle üretici yanında
Umut Dönmez, AgroTroia'nın yıllardır Türkiye genelinde sabit fiyat politikası uyguladığını, tüm çiftçilerin ürünleri aynı fiyata bayisinden veya adresine teslim alabildiğini vurguladı. Düziçi'nde talep arttıkça tek bir bayinin tüm bölgeyi gezmesi mümkün olmadığı için birden fazla bayi bulunuyor; fiyat ve politikayı bozan, ürünü farklı fiyattan satan bayiliklerin ise iptal edildiği belirtildi. Ekip üreticiyi yerinde ziyaret edip reçetesini yazıyor; üretici istediği bayiden sabit fiyatla ürünü alabiliyor. Bölgede Çerçioğlu, Atalan, Ellek, Yarbaşı ve Pir Sultanlı gibi köylerde, yalnızca zeytinde değil tüm bitki desenlerinde sahada olunduğu; firmanın hedefinin hizmet kalitesini düşürmeden sektörün lider firması olmak olduğu ifade edildi.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Copperas – don öncesi dirence ve hasat sonrası halkalı leke ile antraknoza karşı periyodik korumaya destek olan, sistemik çalışan temel ürün.
- Aminado – sıcaklık ve kuraklık stresinde su stresini azaltan, ağacı kışa hazırlayan amino asit kaynağı.
- Activo – dal kanseri, vertisilyum solgunluğu ve antraknoz mücadelesinde fosforika ile birlikte kullanılan ürün.
- Fors – meyvede kalibre ve rengi belirgin biçimde iyileştiren, çiftçinin bu sezon ilk kez denediği özel ürün.
Osmaniye Düziçi'ndeki bu bahçe, çevredeki olumsuz tabloya ve sert kış koşullarına rağmen düzenli besleme, zamanında hastalık-zararlı yönetimi ve doğru budamanın zeytinde nasıl fark yarattığını somut biçimde gösterdi. Yedi yıllık istikrarlı bir bakımla hem bu yılın hasadı hem de gelecek yılın verimi güvence altına alınıyor. Cenab-ı Hak tüm üreticilerimize hayırlı ve bereketli hasatlar nasip etsin.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.