Köy TV "Tarımda Başarı" programının bu bölümünde Osmaniye'nin Düziçi ilçesinde, Alibozlu köyündeki bir yonca tarlasındaydık. Zeytinle özdeşleşen AgroTroia'nın aslında pek çok üründe çalıştığını bu kez yoncada gösterdik. Hayvancılıkta kesif yem fiyatlarının yükseldiği bir dönemde kaliteli yonca üretimi her zamankinden daha kıymetli. Tarla sahibi İlyas Sokuşlu, genç çiftçi Yusuf Okuşlu ve Mustafa Budak ile yaşadıklarını; AgroTroia ekibi ve ziraat mühendisiyle de yoncada bakım, besleme ve doğru bir besleme programını konuştuk.
Düziçi'nde yonca üretimi ve çiftçinin verimi
Daha önce mısır ekilen 10 dönümlük tarlaya bu sezon yonca ekildiğini anlatan İlyas Sokuşlu, ilk yılında tek biçimden 130-140 balya aldığını, sulama yeterli olsaydı verimin daha da yükseleceğini söyledi. Genç çiftçi Yusuf Okuşlu ise doğru besleme öncesinde dönümden 5-6 balya alırken, AgroTroia ürünleriyle birlikte bu rakamın 15-16 balyaya çıktığını belirtti. Mustafa Budak da 60 dönüm yoncasında daha önce klasik gübrelerle 10 balyayı geçemezken, AgroTroia besleme ürünleriyle 16 dönümlük parselinden her biçimde çok daha yüksek verim aldığını anlattı. Çiftçilerin ortak vurgusu, daha düşük maliyetle daha yüksek verimdi.
Yonca yetiştiriciliği: ekim, tohum ve toprak hazırlığı
Yoncada başarının temeli iyi bir tohum yatağı ve doğru ekimden geçiyor. Akdeniz ikliminde ekim sonbaharda yapılabilirken, İç Anadolu gibi soğuk bölgelerde toprak sıcaklığı 10-12 dereceye çıktığında, ilkbaharda ekim öneriliyor. Önce 30-40 santimetrelik derin bir sürüm, ardından diskaro ve tapan gibi aletlerle iyi bir toprak hazırlığı ve yabancı ot kontrolü yapılıyor. Pnömatik mibzerle ekimde dönüme 1,5-2,5 kilogram, serpme ekimde ise 3-5 kilogram tohum kullanılıyor; tohumun seyrek atılması bitkinin kardeşlenmesini ve yan dallanmayı artırıyor. Yonca kireçli toprağı sever ve dönümde yaklaşık 3-4 kilogram saf azot, 13-14 kilogram saf fosfor ile 19-25 kilogram saf potasyum ister. Fosfor özellikle önemlidir; çünkü bitki kışa odunsu bir yapıda girdiğinde soğuğa daha dayanıklı olur.
AgroTroia besleme programıyla yoncada verim
Yonca çıkıp homojen bir gelişme gösterdikten sonra besleme programının ilk uygulaması başlıyor. Bu uygulamada dönüme 100 cc Activo ve 100 cc Vital kullanılıyor; aşırı sıcak ya da aşırı soğuk gibi mevsim streslerinde ise yanına dönüme 100 cc Aminado ekleniyor. Aminado, bitkinin stoma faaliyetini ve fotosentezini artırarak yeşil aksamı, kuru madde ve ham protein oranını yükseltiyor. Klasik azotlu gübrelerin aksine bu program boğum aralarını kısaltıyor; bu da daha fazla çiçek, daha fazla yaprak ve dolayısıyla daha fazla balya anlamına geliyor. Sadece azot verildiğinde bitki yalnızca dikine büyür, kışa cılız girer ve soğukta yanma, sararma ve ölümler görülebilir; bu da balya sayısını düşürür ve maliyeti artırır.
Yonca hortumlu böceği ile mücadele
Yoncanın en önemli zararlısı yonca hortumlu böceğidir. Yılda yalnızca bir döl verir ve sıcağı sevmediği için mayıs ayının ilk-ikinci haftasına, toprak 20 dereceye ısınana kadar etkilidir. Kimyasal mücadelede malathion etken maddeli ilaçlar kullanılabilir. İlaç kullanmak istemeyen üreticiler için pratik bir yöntem de şudur: mayıs döneminde yonca biçildikten sonra bir hafta-on gün sulama yapılmazsa, toprağa inen böcek aşırı ısınan toprakta kendiliğinden bertaraf olur. Bu hem zararlıyı azaltır hem de su maliyetinden tasarruf sağlar; ancak sulamanın gecikmesi yoncaya zarar verebileceği için zamanlama dikkat ister.
Küsküt ve yabancı otlarla mücadele
Yoncada köy göçüren ve horoz ibiği gibi yabancı otların yanında baş zararlı, halk arasında koyun yumağı da denen küsküttür (cuscuta). İnce, sarı, tel benzeri sürünücü bir gövdeyle yoncaya tırmanır ve bulunduğu bölgede yeşil aksamı doğrudan etkiler. Etkili kimyasal ot zehri yaygın olmadığından en iyi yöntem kültürel mücadeledir: münavebe ve rotasyon. Küsküt görülen tarlalarda hayvan otlatmaktan vazgeçilmeli; bulaşık bölgedeki yonca da dahil olmak üzere sökülüp başka yerde imha edilmeli, boşalan alanlara bölgesel olarak yeniden ekim yapılabilir.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Activo — yoncada birinci uygulamada dönüme 100 cc kullanılan temel besleme ürünü.
- Aminado — mevsim stresinde dönüme 100 cc eklenerek stoma faaliyetini ve fotosentezi destekleyen aminoasit takviyesi.
Osmaniye Düziçi'ndeki bu bölümde çiftçilerin de net biçimde ortaya koyduğu gibi, doğru bakım ve dengeli besleme yoncada hem biçim sayısını hem de dönüm başına balya verimini ciddi şekilde artırıyor. Daha az gübreyle daha yüksek verim, hem üreticinin cebine hem de toprağa kazandırıyor.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.