Köy TV'de yayınlanan "Tarımda Başarı" programının bu bölümünde Manisa'nın Soma ilçesindeyiz. AgroTroia ekibinin yıllardır telefonla görüşüp ilk kez yüz yüze tanıştığı çiftçi Mustafa Bey, sulanmayan 8,5 dönümlük zeytinliğinde dikkat çekici bir başarı hikayesi yazıyor. Babasından kalan, deliceye aşılı eski ağaçlardan oluşan bu bahçe, yedi yıldır uygulanan düzenli bir zeytin besleme programı sayesinde her sene yaklaşık 1 ton zeytinyağı veriyor. İklimsel değişikliğin sektöre etkilerinin de masaya yatırıldığı bu bölümde, ziraat mühendisleri ve üreticilerle zeytinde verimin sırlarını konuştuk.
8,5 Dönümden Her Yıl Yaklaşık 1 Ton Yağ
Bahçenin en çarpıcı yanı, sulama olmadan elde edilen istikrarlı verim. Mustafa Bey, geçen yıl 800-850 kilograma yakın yağ aldıklarını, ondan önceki sene ise 1 ton yağ çıkardıklarını anlatıyor. Bu sene de doludan ve yağmurdan zarar gelmezse yeniden 1 tona yakın bir hasat bekleniyor. Toplam 110 ağacın bulunduğu bahçede, ağaçların her sene dolu dolu zeytin yapması, zeytincilikte sıkça karşılaşılan var yılı–yok yılı döngüsünün kırıldığını gösteriyor. Bahçenin sulanmaması ve buna rağmen periyodisitenin en aza inmesi, programın etkisini daha da değerli kılıyor. Sekiz dönümlük bir alandan bir tona yakın yağ almak, üreticiler için gerçekten ciddi bir başarı olarak öne çıkıyor.
Düzenli Programın Gücü: Yedi Yıllık İstikrar
Mustafa Bey, AgroTroia ürünleriyle yedi yıl önce tanışmış ve o günden bu yana programa harfiyen uyuyor. Sezon boyunca dokuz uygulama yapan üretici, kimi yıl bu sayıyı Ekim ve Kasım aylarına kadar uzatarak on iki uygulamaya kadar çıkarıyor. Her uygulamayı fotoğraflayıp mühendislerle paylaşarak süreci kayıt altına alıyor. Mustafa Bey'in en önemli ilkesi, ağaca yalnızca verim için değil sağlıklı olması için bakmak. Mühendisler bu yaklaşımı, bitki fizyolojisini insan fizyolojisine benzeterek açıklıyor: insanın sağlıklı olması için tüm besin maddelerine ihtiyacı olduğu gibi, ağacın da tüm mikro ve makro besin elementlerini düzenli almasıyla güçlendiğini vurguluyorlar. Ne kadar çok yaprak ve sürgün, o kadar çok zeytin demek.
Copperas ile Sürgün ve Hastalık Yönetimi
Bahçenin bu denli sağlıklı olmasının temelinde altı yıldır düzenli kullanılan Copperas bulunuyor. Mühendisler, Copperas'ı diğer bakırlı ve bordo bileşikli ürünlerden ayıran özelliğin sistemik etkisi olduğunu belirtiyor. İçinde yaklaşık yüzde 5 bakır, organik asitler ve besleyici elementler barındıran ürün, bitkinin iletim demetlerinde aktif olarak taşınıyor; bu sayede diğer bakırlar gibi fitotoksik etki yaratmıyor ve sürgün mekanizmasını kapatmıyor. Aksine, halkalı leke hastalığına karşı dayanıklılığı artırıyor, hastalıklı yaprakların dökülmesini sağlayıp hemen ardından yeni yaprak oluşumunu teşvik ediyor. Mühendisler, Copperas kullanılan bahçelerde sürgün mekanizmasının diğer bahçelere göre daha önde olduğunu, Edremit ve Memecik çeşitlerinde ise yaprakların adeta "yeşil altın" rengine döndüğünü gözlemlediklerini aktarıyor.
İklim Stresine Karşı Besleme: Soğuk ve Sıcak Dalgaları
Bu sezon erken uyanmalar ve çiçek döneminde yaşanan soğuk zararları, gece-gündüz sıcaklık farkının yüksek olduğu bölgelerde verimi tehdit etti. Mühendisler, bu koşullarda deniz yosunu içerikli Ocean Mix gibi ürünlerin sıcaklık farkının etkisini azalttığını, içerdiği organik madde ve aljinik asit sayesinde bitkinin stres altında daha az etkilenmesini sağladığını anlatıyor. Kalsiyum içerikli Calcio ise hücre çeperinin kalınlaşmasına yardımcı olarak ağacın hem soğuğa hem sıcağa karşı korunmasına katkı sunuyor. Zeytin taneleri saçma büyüklüğüne geldiği bu dönemde, meyve gelişimini desteklemek için potasyum ve magnezyum içeren yapraktan uygulamalar da programa ekleniyor.
Maliyet Tartışması: "Çok İlaç" Gerçekten Pahalı mı?
Çevredeki bazı üreticiler Mustafa Bey'e "çok ilaç atıyorsun" dese de mühendisler bu algıyı bir hesapla çürütüyor. Çiftçiler arasında gübreye bile çoğu zaman "ilaç" denmesine rağmen, burada konuşulan aslında besleme uygulamaları. Bahçeye 400 litre suyla yapılan dokuz uygulamanın toplam maliyeti, insektisitler dahil dahi düşük kalıyor. Buna karşılık her sene alınan bir tona yakın yağ, asitsiz ve kaliteli olduğunda piyasada ciddi bir gelir anlamına geliyor. Mühendisler ayrıca, başka bir bahçede yüzde 2'lik bordo uygulamasının yüksek maliyetine kıyasla, Copperas ve birkaç ürünün birlikte kullanılmasıyla maliyetin belirgin biçimde düşürüldüğünü, üstelik bir ay içinde gözle görülür bir iyileşme sağlandığını örnek veriyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Copperas – sistemik bakır kaynağı; halkalı lekeye karşı dayanıklılık ve sürgün mekanizmasını destekler.
- Calcio – kalsiyum içerikli; hücre çeperini kalınlaştırarak soğuk ve sıcak stresine karşı korur.
- New Olive 5-10-15+ME – zeytine özel dengeli besleme desteği.
Manisa Soma'daki bu bahçe, düzgün insanlarla, düzgün ürünlerle ve düzenli bir programla çalışıldığında zeytinde sürdürülebilir verimin mümkün olduğunu gösteriyor. Yedi yıllık istikrar, sulanmayan bir arazide bile var yılı–yok yılı döngüsünün kırılabileceğinin somut bir kanıtı. AgroTroia ekibi, çiftçilerin bahçelerine özel programlarla maliyetleri düşürüp daha sağlıklı ürün almalarına destek vermeye devam ediyor. Doğal afetlerden etkilenen tüm üreticilere geçmiş olsun dileklerini ileten ekip, üreten insanların kazanması gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.