Köy TV'nin "Tarımda Başarı" programı bu bölümde Mersin Erdemli Çeşmeli'de bir limon bahçesinde konuk oldu. AgroTroia bayisi Ali Koca, ziraat mühendisleri Cemal Kurt ve Abdullah ile üreticilerin katılımıyla limonda ve genel olarak turunçgilde bitki besleme konuşuldu. Yıllarca verim sorunu yaşayan, neredeyse sapsarı görülen bir bahçenin programlı uygulamalarla verimini birkaç katına çıkarması, limonda doğru firma ve besleme programının önemini bir kez daha ortaya koydu.
Az Girdiyle Daha Fazla Verim
Bahçe sahibi, daha önce yıllarca ürün veremeyen bahçesinde önce Combi ve kökten Fors ile başlanan, ardından bir ay sonra Activo ve Copperas ile sürdürülen uygulamaların ardından gözle görülür bir verim artışı yaşandığını anlattı. Mühendisin aktardığına göre konvansiyonel ürünlere göre dekara kullanılan ürün miktarı daha az olmasına rağmen verim arttı; bir üretici bahçesinde verimin iki-iki buçuk kat arttığını, masrafının ise yarı yarıya düştüğünü paylaştı. Programın temel mesajı, az yerden ve az girdiyle daha fazla, daha kaliteli ürün almaktı.
Uçkurutan ve Fitoftora ile Gövde Uygulaması
Limonda en sık görülen hastalıklar arasında uçkurutan, fitoftora, uyuz, pas ve trips öne çıkıyor. Uçkurutan fungal etmenli bir hastalık; iletim demetlerinden bitkiye doğru ilerliyor, ilk belirtiler dal uçlarındaki kurumalarla görülse de fark edildiğinde çoğunlukla gövdeye inmiş oluyor. Bu nedenle yalnızca kuruyan kısmı kesmek yeterli değil; mücadeleye devam etmek gerekiyor. AgroTroia'nın çözümü, Activo ile fosforikonun gövde uygulaması: iletim demetleri açılarak kısılan iletim yolları temizleniyor ve hastalığın önüne geçiliyor. Programda metalik bakırların fitotoksite ve insan sağlığı açısından riskine dikkat çekilerek, bunların yerine besleme amaçlı uygulamalar önerildi; budama aletlerinin her ağaçta çamaşır suyuyla dezenfekte edilmesi, yağmur öncesi budama yapılmaması vurgulandı.
Demir, Magnezyum, Bor ve Çinko Noksanlıkları
Limon bahçelerinde en büyük sorunlardan biri klorozlaşma, yani yapraklarda demir eksikliği. Damar araları sarı, damarlar yeşil kalıyor. Bölgenin alkali ve yüksek pH'lı topraklarında demirin alınması zor olduğu için, demir uygulamasından önce lokal pH düşürücü olarak sıvı kükürt kullanılması öneriliyor; bahçede bu amaçla Liquid S80 kullanılıyor. Demir uygulamasında Hierro öne çıkıyor. Magnezyum noksanlığı yaşlı yapraklarda damar arası sarımtırak lekelerle, mangan ise genç sürgünlerde kendini gösteriyor; ikisinin karıştırılmaması gerekiyor. Bor noksanlığında yaprak kırıldığında "tık" diye kırılıyor; borun hasat sonu kullanımı bahçe için en ideali. Yüksek pH nedeniyle fosfor kilitlenince çinko da alınamıyor, sürgün uçlarında rozetleşme görülüyor; analizde 25 ppm'in altında çinko çıktığında Nitrozinc ile yaprak ve topraktan çinko uygulaması yapılabiliyor.
Toprak Analizi ve Doğru Gübreleme
Mühendis, "her sene gübre vermeliyim" anlayışının yanlış olduğunu vurguladı. Önce toprak ve yaprak analizi yapılmalı, ağacın neye ihtiyacı olduğu belirlenmeli. Toprak örneği bahçenin tek bir noktasından değil, iç kesimler dâhil en az 15-16 ayrı noktadan alınıp ayrı ayrı analiz ettirilmeli. Aksi hâlde önüne gelen gübreyi atan çiftçinin parası toprakta kalıyor. Yaprağını dökmeyen turunçgil ve zeytin gibi bitkilerde bordo bulamacı kullanılmadığı, ağır metalik bakırların ise hem bitkiye hem yer altı kaynaklarına ve insan sağlığına zararlı olduğu belirtildi.
Meyve Tutumu ve Kademeli Hasat
Çiçeklenme döneminde Activo ve Aminado ile çiçek tomurcuğa daha kolay yatıyor, döllenme ve meyve tutumu artıyor. Fors'un homojen meyve büyümeyi sağladığı, böylece kalibrenin sabit büyüdüğü ve bahçenin yükünün erken kalkarak bir sonraki seneye hazırlık imkânı verdiği anlatıldı. Limonda kademeli hasat, makas makas büyüyen meyvenin alınması esasına dayanıyor. Beslemenin aslında bir koruma olduğu, ağacı cemreler ve kış dönemine hazırlamak için Copperas uygulamasının ışık tuttuğu vurgulandı.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
Activo - gövde uygulaması, meyve tutumu ve döllenme desteği
Copperas - uçkurutana karşı koruma ve kışa hazırlık
Fors - homojen meyve büyüme ve maliyeti düşüren besleme
Combi - dengeli besleme ile bahçeyi toparlama
Aminado - çiçeklenme ve meyve tutumunda amino asit desteği
Liquid S80 - alkali toprakta lokal pH düşürücü sıvı kükürt
Hierro - demir noksanlığı ve klorozlaşmaya karşı demir desteği
Nitrozinc - çinko noksanlığı ve rozetleşmeye karşı çinko desteği
Erdemli'deki bu bahçe, sapsarı ve verimsiz bir limonluğun bile toprak analizine dayalı, az girdili ve programlı besleme ile birkaç kat verime kavuşabileceğini gösterdi. Uçkurutan ve fitoftorada gövde uygulaması, izelement noksanlıklarının doğru tanısı ve maliyeti düşüren yaklaşım, limonda hem üreticiyi hem bayiyi güldüren sonuçlar getiriyor.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.