Köy TV "Tarımda Başarı" ekibi bu bölümde İzmir'in Vişneli bölgesinde, yıllardır AgroTroia denemelerine ev sahipliği yapan üretici Cihan abinin kiraz bahçesinde. Çekime AgroTroia Yönetim Kurulu Üyesi Umut Dönmez, bölge bayisi Ceyhan abi ve ziraat mühendisi Akın katılıyor. Bahçe sahibi Cihan abi 55 yıldır kirazla iç içe; 26 yaşındaki bu bahçe hâlâ verimini koruyor. Konu kirazda bakım ve besleme; merak edenler ayrıntılı kiraz besleme programını da inceleyebilir.
Erkencilik Neden Kirazda Her Şeyi Belirliyor?
Kirazda bir gün bile fiyatı tamamen değiştirebiliyor. Hasat döneminin başında çıkan ürün çok yüksek fiyat görürken, mahsul piyasaya bir anda yığıldığında değer hızla düşüyor. Cihan abi ve mühendisler, bahçeler arasında 10-15 günlük erkencilik farkının üreticiye doğrudan kazanç olarak yansıdığını vurguluyor. Bu nedenle besleme ve bakım takviminin tek hedefi vardır: ağacı sağlıklı tutarken hasadı öne çekmek ve kaliteyi yükseltmek.
Çeşit ve Anaç Seçimi: Bahçeyi Bozmadan Yenilemek
Bölgenin yaygın çeşidi olan 0900 (Napolyon) son yıllardaki aşırı yaz sıcaklarından ve meyve tutturma sorunundan olumsuz etkileniyor. Cihan abi 25 yıldır susuzluğa dayanıklı SL64 anacını kullanıyor ve ondan vazgeçmiyor; ancak daha kolay meyve tutan, kendine tozlanan yeni çeşitlere de geçiş yapıyor. Önemli olan bahçeyi komple sökmek değil: mevcut ağaçlar verimini sürdürürken üzerlerine yeni çeşitten dal kazandırarak kademeli dönüşüm sağlanıyor. Böylece beş-altı yıl gelirsiz kalma riski ortadan kalkıyor. Bölgede aşılı fidan almak yerine bilinen ağaçtan kalem alıp aşılamak da çeşit garantisi açısından öneriliyor.
Kireç Uygulaması ve Kızıl Kurt ile Mücadele
Bahçenin en büyük tehditlerinden biri, kabuğun altına girip ağacın etrafını dönerek besin iletim demetlerini kesen kızıl kurt. Belirti dışarıdan görünmediği için ağaç bir anda kuruyabiliyor. Cihan abi çiçek açmadan önce, ilkbahar ve sonbaharda gövdeye yoğun sönmüş kireç uyguluyor; bir ton suya yaklaşık 750 kilo kireç koyacak kadar koyu bir karışım hazırlıyor. Bu yoğun kireç, kurdun bıraktığı hava deliklerini tıkıyor ve böceği zehirleyerek etkisiz hale getiriyor. İlaçlama makinesinin filtreleri sökülüp tabancaya 2 numara meme takıldığında tıkanma yaşanmadan uygulama yapılabiliyor.
Force ile Erken Uyanma ve Toprak Altı Besleme
Bahçedeki dönüm noktası, üreticinin tesadüfen keşfettiği Fors uygulaması. Damlama sulamayla kökten verilen ürün, daha 48 saat içinde uygulanan ve uygulanmayan parseller arasında gözle görülür fark yaratmış; bahçe komşularından çok daha erken uyanıp beyazlamış, dane bağlama öne geçmiş. Sonuçlar Denizli, Isparta, Konya ve Afyon bölgelerine yayılan denemelerle doğrulanmış. AgroTroia ekibi Afyon'da 34 bahçede, her bahçenin yalnızca birkaç sırasında uygulama yaptırarak farkı tarafsız biçimde ölçüyor. Yasaklı kimyasal uyandırıcılara gerek kalmadan erkenciliğin gübreleme ile sağlanabilmesi, bu yaklaşımın en güçlü yanı.
Çiçeklenme Döneminde Hastalık Mücadelesi ve Doğru Besleme
Ziraat mühendisi Akın'a göre kirazda kritik dönem çiçeklenme. İlk çiçekler açtığında ve çiçek dökümüne yakın iki kez monilya hastalığına karşı mücadele yapılmalı; aynı dönemde çiçeklere zarar veren tripslere de dikkat edilmeli. Çiçeklenme tam ortasında doğrudan uygulama yapılmaz, ancak çiçek öncesi ve sonrasında bitki beslemesi tutumu doğrudan etkiler. Ekip, içinde giberellik asit bulunan sıvı deniz yosunu uygulamalarıyla meyve tutumunu artırıyor; fosfor, bor ve çinko takviyeleri çiçek dökümünü azaltıyor. Çiçekten sonra ortaya çıkabilecek yanıklık ve leke hastalıklarına karşı ise Copperas ürünü üreticilere kullandırılıyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Fors – damlamadan kök bölgesine verilerek erken uyanmayı ve dane bağlamayı destekleyen gübre.
- Copperas – çiçek sonrası yanıklık ve leke hastalıklarına karşı koruma sağlayan ürün.
İzmir Vişneli'deki bu bahçe, kirazda başarının tek bir uygulamaya değil; doğru çeşit-anaç tercihine, gövde sağlığını koruyan kireç uygulamasına, çiçeklenme döneminde titiz hastalık mücadelesine ve erkenciliği destekleyen dengeli beslemeye bağlı olduğunu gösteriyor. AgroTroia mühendislerinin sahada birebir verdiği danışmanlık, bu adımları üreticinin kendi bahçesine taşımasını kolaylaştırıyor.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.