Köy TV "Tarımda Başarı" programının bu bölümünde AgroTroia ekibi, İzmir'in Torbalı ilçesine bağlı Dağ Tekke köyüne konuk oluyor. Çiftçi Süleyman Kösemen'in zeytinliğinde ziraat mühendisi Akın, İzmir bölge bayisi Cihan Öztoğlu ve AgroTroia Yönetim Kurulu üyesi Umut Dönmez, ağaçların durumunu yerinde inceleyerek zeytinde besleme programı hakkında pratik bilgiler veriyor. Yaklaşık yedi sekiz yıldır düzenli olarak AgroTroia ürünleri kullanan bahçenin, zayıf toprak yapısına rağmen yapraktan beslemeyle nasıl bu noktaya geldiği anlatılıyor.
Torbalı'da zeytin bahçesinde son durum
Ekip bahçeye girdiğinde ağaçların yemyeşil ve canlı göründüğünü, yaprakların yeni çıkmış gibi olduğunu vurguluyor. Ziraat mühendisi Akın, geçen sezondan gelen sürgünlerin güçlü olduğunu, tomurcukların çıkmaya ve zincir halkalarını oluşturmaya başladığını belirtiyor. Bu aşama, zeytin için "bebeksi dönem" olarak tanımlanıyor; yani dikkat ve müdahale gerektiren çok hassas bir evre. Bahçenin bulunduğu arazinin taban değil yüksek bir yer olması, toprağın altının kaya olması ve toprak yapısının zayıflığı, sonucun büyük ölçüde yapraktan beslemeyle elde edildiğini gösteriyor. Mühendis, bu sezon ağaçların normalin en az bir, hatta belki iki katı ürün verebileceğini öngörüyor.
Halkalı lekeye karşı bakır uygulaması
Bölge son dönemde aşırı yağış aldı ve havanın nemlenmesi, halkalı leke için davetiye çıkaran bir ortam oluşturdu. Mühendis Akın, yağışlı havalardan sonra 18 derecenin üzerindeki sıcaklıklarda halkalı leke riskinin belirgin biçimde arttığını anlatıyor. Bu hastalığın önüne geçmek için bakır esaslı bir ürün olan Copperas uygulamasının yapılacağını söylüyor. Bahçe sahibi Süleyman Kösemen de yıllar önce ağaçlarda ciddi halkalı leke sorunu yaşadıklarını, bakır içerikli ürünü düzenli kullanmaya başladıktan sonra bu sorunu büyük ölçüde geride bıraktıklarını ifade ediyor. Özellikle rüzgar almayan, dere ya da çukur konumlu basık bahçelerde, fosforlu uygulamaların otuz gün arayla düzenli yapılmasının hastalık baskısını azalttığı vurgulanıyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Copperas — Halkalı leke gibi mantar kaynaklı hastalıkların oluşumunu engellemeye yardımcı bakır esaslı uygulama.
Tomurcuk dönemi beslemesi: kalsiyum, deniz yosunu ve kükürt
Tomurcuk döneminde uygulanan beslemenin amacı, çiçek tutumunu artırmak. Mühendis Akın, zeytinin doğası gereği çiçeklerin ancak küçük bir bölümünün meyveye dönüştüğünü, hedeflerinin bu tutum oranını yükseltmek olduğunu anlatıyor. Kalsiyum hücre duvarına katılarak tomurcuğa sağlamlık kazandırıyor, çiçek sapını kalınlaştırıyor ve tomurcuk ile çiçek dökümünün önüne geçiyor; ayrıca protein sentezine ve sağlıklı bir çiçek borusu oluşumuna katkı sağlıyor. Sıvı deniz yosunu, içerdiği doğal hormonlar sayesinde tomurcukların daha homojen patlamasını ve daha iyi çiçek tutumunu destekliyor. Sıvı kükürt ise kış şartlarından çıkan ağaca direnç katarken mantar hastalıklarını ve kırmızı örümcek (akar) zararını sınırlamaya yardımcı oluyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Calcio — Tomurcuk ve çiçek dökümünü azaltan, hücre duvarını güçlendiren kalsiyum uygulaması.
- Liquid S80 — Ağaca direnç katan, mantar hastalıkları ve akar zararına karşı destek olan sıvı kükürt.
Doğru sulama ve damlama hattının düzeni
Mühendis Akın'ın arazide tespit ettiği önemli bir konu, damlama borularının ağaç gövdesine fazla yakın olması. Suyun sürekli gövde dibine verilmesi gövdenin direncini kırıyor, kök ve mantar hastalıklarına karşı dayanıklılığı zayıflatıyor. Önerisi, damlama hattını taç iz düşümünün altına, gövdeden yaklaşık bir metre veya daha fazla uzağa çekmek; böylece kılcal kökler geriye kıvrılmak yerine ileriye doğru gelişiyor, su ve besin alımı en yüksek düzeye çıkıyor. Bölge bayisi Cihan Öztoğlu ise bilinçsiz sulamaya dikkat çekiyor: Türkiye'nin su kıtlığı yaşayan ülkeler arasında olduğunu, aşırı sulamanın hem yer altı suyunu tükettiğini hem de kökün hava alamaması nedeniyle bitkide strese ve çürümeye yol açtığını hatırlatıyor. Süleyman Kösemen de salma ve fıskiye sistemlerinden istediği verimi alamadığını, damlama sulamaya geçtikten sonra hem ağaçlarda hem toprakta belirgin iyileşme gördüğünü aktarıyor.
Budama, çiçek tutumu ve var-yok yılı sorunu
Gövde üzerinde dikine giden ve halk arasında "obur sürgün" denen dallar, ağacın besinini, enerjisini ve suyunu tüketiyor; ayrıca aşırı uzadıklarında güneşi engelliyor ve nemli havalarda mantar enfeksiyonuna zemin hazırlıyor. Bu sürgünlerin temizlenmesi öneriliyor. Çiçek tutumunu güçlendirmek için yüzde beş çiçek açımı döneminde yapılacak uygulamaya bor ve çinko ekleniyor; bor döllenmenin temel unsuru olarak öne çıkarken, çinko sürgün oluşumunu destekliyor ve rozetleşme, bodurlaşma gibi noksanlık belirtilerinin önüne geçiyor. Mühendis, tüm sezon boyunca düzenli uygulama yapan üreticilerde zeytinde sık görülen var yılı yok yılı dengesizliğinin yaşanmadığını belirtiyor. Bahçedeki Memecik zeytini, iyi bakım gördüğünde Ege bölgesine özgü verimini gösteriyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Copperas — Nemli ve yağışlı dönemlerde halkalı leke baskısını azaltan bakır esaslı uygulama.
- Calcio — Çiçek sapını kalınlaştırarak döküm kaybını sınırlayan kalsiyum desteği.
Torbalı'daki bu ziyaret, zayıf toprakta bile düzenli ve zamanında yapılan yapraktan beslemenin zeytinde nasıl istikrarlı verim sağladığını ortaya koyuyor. Süleyman Kösemen'in deneyimi ve ekibin saha gözlemleri, halkalı lekeyle mücadeleden doğru sulamaya, tomurcuk beslemesinden budamaya kadar her adımın zamanında atılmasının hasada yansıdığını gösteriyor.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.