Köy TV'nin "Tarımda Başarı" programı bu bölümde İzmir Menemen'in Tuzçullu köyüne, çoğunlukla pamuk ve buğday üretilen bir ovanın ortasındaki tek zeytin bahçesine konuk oldu. Bahçenin sahibi Erdoğan Şendur, babadan kalma 10 dönümlük tarlasında zeytin yetiştiriciliği hayalini gerçekleştiren bir üretici. AgroTroia'dan Zafer Dönmez ve ziraat mühendisleri Yusuf, Murat ve Reşat, bu bölümde 6 yaşındaki genç zeytin ağaçlarında besleme, iklim değişikliğine bağlı stres yönetimi, hastalık-zararlı mücadelesi ve doğru fidan seçiminin püf noktalarını anlattı.
İzmir Menemen'de Hayalini Gerçekleştiren Bir Zeytin Bahçesi
Erdoğan Şendur, çevresindeki herkes pamuk, buğday ve mısır ekerken kendi tarlasına zeytin dikmeyi tercih etti. Önce ceviz denediğini, ardından bu tercihten vazgeçip iki yıl beklemesinin ardından zeytine döndüğünü anlatıyor. Tarlasının etrafını tel örgüyle çevirip diktiği fidanlar bugün 6 yaşına geldi ve bahçedeki çeşit Gemlik. Mühendis Yusuf'un aktardığına göre ekip bu bahçeyi üç yıl önce ilk gördüğünde ağaçlar oldukça küçükmüş; yapılan bakımlar ve toprağın verimli olması sayesinde iki sezonda ciddi yol kat edilmiş ve geçen sene bahçeden yaklaşık 3 ton zeytin alınmış. Normalde zeytinin 6-7 yaşına kadar yüksek verim hedefi konmadığını, asıl verimin 7-8 yaşından sonra başladığını belirten ekip, bu sezon ağaç başına ortalama 15 kilo civarında bir tutumun göründüğünü, henüz erken olmakla birlikte üreticiyi memnun edecek bir hasadın yolda olduğunu söylüyor. Şendur, çevre çiftçilerin önceleri tercihini yadırgadığını ama kendisinin yaptığı işten memnun olduğunu ifade ediyor.
Genç Zeytin Ağaçlarında Doğru Besleme
AgroTroia'nın zeytinde kullandığı 8-10 çeşit ürün bulunuyor; Erdoğan Şendur'un bahçesinde ise iki sezondur 3-4 çeşit ürünle daha temkinli bir programla ilerleniyor ve esas programa gelecek yıl tam olarak geçilmesi planlanıyor. Mühendis Murat, beslemenin hasattan sonra başladığını, şubattaki erken bahar uygulamalarıyla devam ettiğini ve meyve tomurcuklarının gelişim döneminde sürdüğünü anlatıyor. Bu dönemde öne çıkan iki uygulama Calcio (kalsiyum) ve Ocean. Kalsiyumun hücre çeperini sağlamlaştırarak tomurcukların sağlam bir şekilde büyümesini teşvik ettiği, deniz yosunu içerikli Ocean'ın ise gece ile gündüz arasındaki yüksek sıcaklık farkından kaynaklanan stresi azalttığı vurgulanıyor. Ekip, ağacın gerçekten ihtiyacı olan kalemlerin önerildiğini, çiftçiye gereksiz masraf çıkarılmadığını da hatırlatıyor; doğru besleme ve doğru zamanlama bir araya geldiğinde başarının kaçınılmaz olduğu belirtiliyor.
İklim Değişikliği ve Zeytinde Stres Yönetimi
Mühendis Reşat, bu sezonun en büyük sorununun iklimsel anormallikler olduğunu söylüyor. Bu sene ile geçen sene arasında yaklaşık 20-30 günlük bir farkla zeytin ağaçlarının erken uyandığını, dolayısıyla meyvenin daha erken tuttuğunu ve büyüdüğünü aktarıyor. Geceleri çok soğuk, sabahları ani sıcak olan bölgelerde çiçeklerin yandığını, Savaştepe gibi yörelerde bunun belirgin biçimde yaşandığını belirtiyor. Gece-gündüz sıcaklık farkının yüksek olduğu yerlerde deniz yosunu içerikli Ocean Mix önerilirken, kalsiyum nitrat içerikli CSO ile birlikte uygulama yapıldığında stres faktörlerinin önüne geçilebildiği anlatılıyor. Artan sıcaklığın meyve dökümünü hızlandırdığı, kalsiyumun meyve saplarını güçlendirip dökümü azalttığı ifade ediliyor. Dolu zararı görülen bölgelerde ilk 36 saat içinde Activo ve Aminado ile yapılan uygulamanın yaraların kapanmasına yardımcı olduğu da ekleniyor. Sulama imkânı olan bahçelerde ise damlamadan Aminado gibi amino asit içerikli ürünlerin kullanılması, kök sisteminin daha iyi çalışıp bitkinin suya kolay ulaşması için öneriliyor.
Zeytinde Hastalık ve Zararlı Mücadelesi
Erken uyanma ve artan sıcaklıkla birlikte zararlıların da erken başladığını söyleyen Reşat, özellikle Bursa ve Bandırma bölgelerinde pamuklu bitin tekrar görülmeye başladığını aktarıyor. Pamuklu bit güve kadar zarar vermese de popülasyonu çok hızlı geliştiği için mücadele gerektiriyor; bunun yanında güve ve sap sokan böceklere karşı Tarım Bakanlığı'nın ruhsat verdiği insektisitlerle uygulama yapılması öneriliyor. Güvenin yaprak, çiçek ve meyve olmak üzere üç nesli bulunuyor; yaprakta önce galeri açıyor, çiçeklerin yenmesine yol açıyor ve meyve döneminde meyvenin içine girerek zarar veriyor. Zeytin tuttuğu için bu dönemde zeytin antraknozuna karşı önlem amaçlı Copperas uygulamasına başlandığı belirtiliyor; tomurcuk döneminde 100 litre suya 1 litre kullanılırken, bu dönemde dozun 100 litreye 500 grama indirildiği aktarılıyor. Sıcaklıklar 30 dereceye doğru yükseldiği için halkalı leke riskinin geride kaldığı, çünkü hastalığın 18-23 derece bandında pik yaptığı vurgulanıyor. Copperas'ın içerdiği organik asitler ve besin elementleri sayesinde bitkinin iletim demetlerini açıp sürgün mekanizmasını da çalıştırdığı ekleniyor.
Fidan Seçiminden Hasada: Doğru Çeşit ve Bahçe Doktoru
Bölümde AgroTroia'nın yeni oluşumu Bahçe Doktoru ve Köy TV sponsorluğundaki Fidan projesi de tanıtıldı. Fidan ve fide sektöründe uzun yıllardır çalışan ziraat mühendisi Ebru, projenin amacının doğru fidanı doğru iklim ve toprakta doğru çeşitle buluşturmak olduğunu anlatıyor. Yalnızca sertifikalı fidan satıldığını, çünkü sertifikalı fidanın devlet kontrolünde ve daha güvenilir olduğunu vurguluyor. Fidan döneminde, yani dikimden sonraki ilk iki yılda yapılan müdahalelerin kritik olduğunu; budama ve kök hataları gibi sorunların sonradan geri dönülemez olabildiğini hatırlatıyor. Anadolu'nun geniş ve çeşitli bir bitki portföyüne sahip olduğunu, bu yüzden çeşit, aşı, fidan boyu ve toprak seçiminin özenle yapılması gerektiğini söylüyor. Programın sonunda Zafer Dönmez, Mersin'de 900 rakımda zeytin yetiştiren bir üreticinin çiçek döneminde yanlış etken maddeli bir ilaç kullanması sonucu tüm çiçeklerini yaktığı acı bir örneği paylaşarak, bilinmeyen bir konuda çiftçinin bir yılını riske atmamak ve doğru danışmanlık almak gerektiğinin altını çiziyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Calcio — tomurcuk gelişiminde hücre çeperini güçlendirmek ve meyve dökümünü azaltmak için.
- Activo — dolu zararı sonrası ilk 36 saatte yara kapatma uygulamasında.
- Aminado — dolu sonrası ve damlamada amino asit takviyesi, kök ve su alımı için.
- Copperas — zeytin antraknozuna karşı önlem ve iletim demetlerini açmak için.
Erdoğan Şendur'un bahçesi, pamuk ve buğday ovasının ortasında bir hayalin doğru besleme ve düzenli takiple nasıl somut bir başarıya dönüştüğünü gösteriyor. Genç zeytinde sabırlı bir program, iklim stresine karşı zamanında yapılan uygulamalar ve hastalık-zararlı takibi bir araya geldiğinde, gelecek sezonların sürgünleri de bugünden hazırlanmış oluyor. Doğru fidanla başlayıp doğru beslemeyle sürdürülen üretim, hem verimi hem de üreticinin moralini güvence altına alıyor.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.