Köy TV "Tarımda Başarı" ekibi bu bölümde İzmir'in Dereköy mevkiinde, hasada yaklaşmış dolu bir zeytin bahçesinde buluştu. Yaz sıcağının altında bir gölgede gerçekleşen söyleşide AgroTroia yönetim kurulundan Umut Dönmez, ziraat mühendisleri ve çiftçiler bir araya gelerek zeytinde zeytin besleme programını, bakımı ve hasat öncesi-sonrası yapılacak işleri anlattı. İklim değişiminin tarımsal üretimi nasıl zorladığına da değinilen programda, doğru uygulamaların var yılı yok yılı sorununu nasıl ortadan kaldırdığı sahadaki örneklerle gösterildi.
Dereköy'de hasada hazırlanan verimli bir bahçe
Torbalı'dan gelen çiftçi Kaner Altan, yaklaşık 45 yıl önce başlayan halkalı leke sorununu AgroTroia uzmanlarının yönlendirmesiyle çözdüğünü ve o günden bu yana aldığı sonuçlardan çok memnun olduğunu anlattı. Tavsiyeleri yalnızca dinlemenin değil, eksiksiz uygulamanın önemine dikkat çekerek son dört beş yıldır bahçesinin istikrarlı biçimde iyi durumda olduğunu, yok yılının neredeyse kaybolduğunu söyledi. Bu yıl sofralık üretime de yönelen Kaner Altan, faydayı çevresindeki üreticilerle paylaşmanın herkesi kazandıracağına inandığını vurguladı. Programda öne çıkan ortak mesaj, canlı olarak bahçede ağacı görüp ağaca göre konuşmanın masa başı tavsiyelerden çok daha doğru sonuç verdiğiydi.
Sıvı gübreyi homojen vermenin pratik yolu
Uzman Cihan, sahada en sık karşılaşılan hatalardan birinin küçük hacimli tanklarla yapılan gübreleme olduğunu anlattı. Geniş arazide 100-200 kiloluk bir tankla verilen gübrede, su parselin diğer ucuna ulaşmadan tank boşaldığı için besleme homojen olmuyor. Çözüm olarak 400 kilodan 2 tona kadar büyük plastik tankların traktöre bağlanarak, traktör rölantide ağır ağır çalışırken bir-iki buçuk saatte tüm parsele eşit biçimde verilmesi öneriliyor. Çiftçi Kaner Altan, eldeki tarla pülverizatörünü kullanarak ekstra masraf yapmadan sıvı gübresini damlama sistemine bu yöntemle verdiğini ve birkaç gün içinde sonucu görmeyi beklediğini paylaştı. Bu uygulama hem gübrenin ağaca daha iyi ulaşmasını sağlıyor hem de pahalı ek ekipman gerektirmiyor.
Halkalı leke ve dal kanserine karşı bakır uygulaması
Cihan, zeytinde en kritik konulardan birinin bakır esaslı Copperas uygulaması olduğunu belirtti. 100 kilo suya tavsiye edilen dozun zamanında ve doğru biçimde verilmesinin halkalı lekeyi etkili şekilde kontrol altına aldığını, fosforiko ile birlikte kullanıldığında halkalı lekeden eser kalmadığını aktardı. Bu uygulamanın aynı zamanda ağacı fosforla beslediğini, dolayısıyla verimi de olumlu etkilediğini söyledi. Bakır uygulamasının bir başka faydası hasatla ilgili: toplamadan 10-15 gün önce tam doz verildiğinde meyve daha kolay silkeleniyor, böylece makineyle daha çok ürün toplanıyor ve taze sürgünler daha az kırılıyor. Hasat biter bitmez ertesi gün yapılan ikinci tam doz uygulama ise ağacın bir sonraki yıla hazırlanmasını sağlayarak, her yıl meyve vermeyi sevmeyen memecik gibi yağlık çeşitlerin bile düzenli ürün vermesine yardımcı oluyor.
Toprak işleme, bilinçsiz gübreleme ve ilaç dozajı
Ziraat mühendisi Simge Gysen, zeytinde derin toprak işlemeden kaçınılması gerektiğini vurguladı. Derin sürüm, ağacın saçak köklerini kırarak bitkinin enerjisini sürgün ve meyve yerine kök onarımına harcamasına yol açıyor; ayrıca dal kanseri gibi hastalıkların toprakla taşınmasına neden oluyor. Bu yüzden gerekiyorsa yalnızca yüzeysel, hafif bir işleme öneriliyor. Simge Gysen ayrıca toprak analizi yapılmadan uygulanan bilinçsiz gübrelemenin gereksiz girdi maliyeti yarattığını, önce toprağın ıslah edilip sonra programlı beslemeye geçilmesinin sürdürülebilir tarımın temeli olduğunu anlattı. Ziraat teknikeri Recep ise ilaçlamada dozajın bilinçli yönetilmesi gerektiğini ekledi: etiketteki dozu keyfi artırmak böceklerde dayanıklılık geliştiriyor, böcek ölmediğinde ise dozu artırmak yerine etken maddeyi değiştirmek doğru yaklaşım oluyor. Bu sezon sıcak-soğuk farkı nedeniyle zeytin sineği ve zeytin güvesinin arttığına da dikkat çekti.
Doğru hasat zamanı, makine seçimi ve yağ kalitesi
Mühendis Yusuf, kaliteli zeytinyağının hasatta başladığını anlattı. Ne çok erken ne de çok geç; uygun dönemde, taneyi ve sürgünü hırpalamadan yapılan hızlı hasat esas. Toplanan zeytinin çuvalda 2-3 gün bekletilmesi asitliği ciddi biçimde yükseltiyor; 0,3-0,5 gibi değerli bir yağ, sırf bekletildiği için 1,5-2 asit seviyelerine çıkıp değer kaybedebiliyor. Türkiye'de altı yedi aya yayılan plansız hasat takviminin sorunlu olduğu, bunun ancak doğru makineleşmeyle kısalabileceği vurgulandı. Ancak makine seçimi büyük önem taşıyor: aşırı güçlü ya da uygun olmayan sarsmalı ve çengelli makineler yaprağı ve sürgünü çok döküp ağacı tahrip ediyor, hasat sonrası dal kanserine davetiye çıkarıyor. Bu yüzden hasat sonrası bakır uygulaması bir kez daha öneriliyor. Umut Dönmez ise piyasada aynı makinenin çok farklı fiyatlarla satıldığını, ürün ve ekipman alırken güvenilir ve işini düzgün yapan firmalarla çalışmanın planlı tarımın ayrılmaz parçası olduğunu hatırlattı.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Copperas – halkalı leke ve dal kanserine karşı kullanılan, hasat öncesi ve sonrası tam doz uygulanan bakır esaslı ürün; meyvenin kolay silkelenmesine ve ağacın bir sonraki sezona hazırlanmasına yardımcı olur.
Dereköy'deki bu söyleşi, zeytinde başarının tek bir uygulamaya değil; homojen beslemeye, zamanında bakır uygulamasına, doğru toprak işlemeye, bilinçli ilaç kullanımına ve doğru hasat zamanlamasına dayandığını gösterdi. Bahçeyi canlı görüp ağaca göre karar vermek, planlı ve sürdürülebilir bir üretimin anahtarı olarak öne çıktı. Zeytinde konuşulacak çok konu olduğu, programın bir sonraki bölümde de zeytinle devam edeceği belirtildi.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.