Köy TV'nin Tarımda Başarı ekibi bu bölümde Hatay'ın Erzin ilçesinde, çiftçi Şahin Özgür'ün zeytin bahçesinde. Yıllardır aynı bahçede tekrar tekrar çekim yapan ekip, AgroTroia ile yürütülen zeytin besleme programı sayesinde sürdürülebilir hale gelen verimi ekrana taşıyor. Bahçede AgroTroia Ziraat Mühendisleri ile firmanın yönetim kurulu üyesi Umut Dönmez de yer alıyor; bölge için son derece kıymetli bir ürün olan zeytin enine boyuna konuşuluyor.
Hatay Erzin'de Zeytinde Sürdürülebilir Başarı
Programın çıkış noktası, tek seferlik değil yıllara yayılan bir başarı. Konuşmacılar, bir ürünün şans eseri bir sene tutmasıyla gerçek başarının karıştırılmaması gerektiğini vurguluyor; asıl mesele aynı sonucu her yıl tekrar edebilmek. Şahin Özgür'ün bahçesinde yaklaşık dokuz yıldır AgroTroia ile çalışılıyor ve bu bölüm, bahçedeki başarı hikayesinin altıncı-yedinci kez kayda alınışı. Çiftçi, mühendislerin iki haftada bir bahçeye gelip durumu kontrol ettiğini, hangi uygulamanın yapılacağını teknik olarak belirlediğini ve kendisinin bakım konusunda bir kaygı taşımadığını anlatıyor. Sürdürülebilirliğin tarımda da gübrelemede de temel ilke olduğu, firmanın on iki yıldır aynı prensiplerle yol aldığı dile getiriliyor.
Hasat Öncesi Son Dönem Uygulamaları
Eylül ayında çekilen programda bahçe hasada doğru ilerliyor. AgroTroia mühendisi, hasada yaklaşık 15-20 gün kala bile zeytin sineğine karşı mücadelenin sürdüğünü belirtiyor: meyve kalibresi istenen boyuta ulaşmış, yağ kesecikleri oluşmuş ve bu da sineğin vuruk yapması için uygun bir ortam yaratmış. Bu dönemde kalibresi düşük kalan yerlerde meyveyi geliştirmek için Fors ve drop uygulanırken, hasadı kolaylaştırmak için Copperas uygulanıyor. Hasattan zehir uygulaması son günlerde kesiliyor ve onun yerine yaprak dökümünü kolaylaştırıp hasadı rahatlatmak amacıyla Copperas tercih ediliyor.
Hasat Sonrası Ağaç Bakımı ve Beslemesi
Mühendis, "hasat bitti, her şey bitti" anlayışının yanlış olduğunu özellikle vurguluyor. Bir yıl boyunca beslenen ağaç meyvesini verince yorgun düşer; bu nedenle hasattan sonra ağacın yaralarını onarmak ve gelecek sezonun sürgünlerini, meyvelerini beslemek gerekir. Bu amaçla periyodik uygulamalara Copperas ile devam ediliyor. Beslemenin sabit bir reçete olmadığı, bölgeden bölgeye hatta ağaçtan ağaca değişebildiği de hatırlatılıyor: bazı yerde sadece kalsiyum ihtiyacı doğar ve Calcio verilir, sıcaklık stresine giren ağaçlarda Aminado ile destek sağlanır, gerektiğinde Copperas ya da antraknoza karşı uygulamalar yapılır. Temel mantık ağacın sürekli ve dengeli beslenmesi; tek seferlik müdahale değil, periyodik program.
Zirai Don, Kuraklık ve İklim Değişikliğinin Etkisi
Bölge bu sezon ciddi bir zirai dondan etkilendi. Mühendis Nuh, Çukurova hattında kış döneminde 60-65 gün yağışın hiç yağmadığını, toprağın ve havanın yeterince soğumadığını anlatıyor; kışlık dormansiye yatmayan zeytin, yalancı bahara kanıp uyandığı sırada don vurmuş. Zeytinin yaklaşık -7 derecede 24 saat kalması durumunda tırnakların (meyve gözü, tomurcuk, çiçek) ölmeye başladığı, 50 saatin üzerinde gövdelerin çatladığı aktarılıyor. En iyi durumda bile sadece tırnaklar öldü; birçok bahçe doğrudan tomurcuk dönemine giremedi. Üstüne gelen kuraklık ve sıcaklık stresiyle birlikte erken olum gözlenip 60 dereceye varan değerler ölçüldü. Zeytin kendini yenileyebilen bir bitki olsa da bunun için yaz sulaması ve iyi geçen bahar yağışları şart; aksi halde sürgünler meyveye dönmüyor.
Halkalı Leke, Antraknoz ve Sap Mantarı Mücadelesi
Erzin hattının arkasındaki Amanos Dağları nedeniyle nem bir türlü dağılmıyor; deniz seviyesine yakın bu bölgede mantar enfeksiyonları ve halkalı leke pik yapıyor. Dal kanseri, sap mantarı ve antraknoz bölgenin başlıca dertleri; iklim değişikliğiyle birlikte yeni hastalıkların da türediği belirtiliyor. Antraknoz, meyve üstünde kahverengi lekeler ve sap çürümeleri yaparak bahar dökümüne yol açıyor. Konuşmacılara göre çözüm fungisit değil, ağacı dirençli kılan beslenme: bölgede narenciyenin yıllarca gölgesinde kalan zeytin, Copperas gibi ürünlerle artık birinci ürün haline gelmiş, hatta bazı üreticiler narenciyeyi söküp zeytin dikmeye başlamış. Sağlıklı beslenen ve hastalanmayan ağaçta ilaç ihtiyacı da azalıyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Copperas — hasadı kolaylaştırmada ve hasat sonrası ağacı besleyip hastalığa dirençli kılmada bölgenin öne çıkan ürünü.
- Fors — meyve kalibresinin düşük kaldığı yerlerde gelişimi desteklemek için.
- Calcio — kalsiyum ihtiyacı doğan ağaçlarda takviye için.
- Aminado — sıcaklık stresine giren ağaçların rahatlatılmasında.
Hatay Erzin örneği, zeytinde başarının tek bir sezona değil, doğru zamanda doğru uygulamayla kurulan sürekliliğe dayandığını gösteriyor. Don, kuraklık ve yoğun hastalık baskısına rağmen düzenli beslenen ve teknik takip altında tutulan bahçeler verimini koruyabiliyor. Üreticiye düşen, hasat sonrasında bahçeyi kendi haline bırakmamak ve bir sonraki sezonun temelini şimdiden atmak.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.