Bu bölümde Köy TV'nin "Tarımda Başarı" programı, depremin derin izler bıraktığı Hatay Aktepe bölgesinde zeytin üretimini konu alıyor. AgroTroia bayisi ziraat mühendisi Sönmez Ateş, üretici Mustafa Bilgin ve saha mühendisleriyle birlikte, bölgenin önde gelen zeytin üreticisinin bahçesinde düzenli zeytin besleme programı ile elde edilen sonuçlar değerlendiriliyor. Sohbet boyunca hem bitki besleme uygulamaları hem de depremin tarım üzerindeki etkileri ele alınıyor.
Hatay Aktepe'de Zeytinciliğin Önemi
Aktepe, zeytin üretiminde Türkiye genelinde sayılı bölgelerden biri olarak öne çıkıyor. Bölgede ağırlıklı olarak Gemlik çeşidi yetiştiriliyor; sonradan İspanyol kökenli Arbequino çeşidinin de dikimi başlamış. İlçe Kaymakamlığı'nın yıllar içinde dağıttığı fidanlarla halk zeytinciliğe yönlendirilmiş ve daha önce boş kalan araziler verimli bahçelere dönüşmüş. Üretici Mustafa Bilgin'in aktardığına göre Ege bölgesi tüccarları ve Marmara birlikleri bölgeye gelerek buradan zeytin alıyor ve kalitenin üstünlüğünü vurguluyor. Bilgin, kamudan emekli olduktan sonra zeytinciliğe başlamış ve bölgede dereceye giren bir üretim seviyesine ulaşmış.
Halkalı Leke ve Diğer Hastalıklarla Mücadele
Zeytinin en yaygın hastalıklarından biri olan halkalı leke, mantar kökenli bir hastalık olup nemden kaynaklanıyor. Hava sıcaklığı 18 derecenin üzerine çıktığında yaprakların üzerinde halka halka lekeler oluşturarak kendini gösteriyor. Saha mühendisi, hastalığın belirli bir döneminin olduğunu ve zamanında mücadele edildiğinde sorunun büyük ölçüde çözüldüğünü belirtiyor. Vadi tabanları ve nemin yüksek olduğu yerlerde mücadelenin yaklaşık 20 günde bir, hava sirkülasyonunun iyi olduğu yerlerde ise ayda bir tekrarlanması öneriliyor. Ağaçların nefes alabilmesi için uygun budama da hastalığın önüne geçmede önemli rol oynuyor. Dal kanseri ve verticillium solgunluğu da bölgede dikkat edilmesi gereken diğer hastalıklar olarak sıralanıyor; özellikle budama aletlerinin dezenfekte edilmemesi dal kanserinin yayılmasını kolaylaştırıyor.
Zeytindeki Zararlılar ve Doğru Zamanda Uygulama
Zeytinde ana zararlıların başında zeytin sineği geliyor. Toprak sıcaklığı 10 derecenin üzerine çıktığında faaliyete geçen sinek, yumurtalarını meyveye yakın bırakıyor ve içeri giren larva etli kısımda galeri açarak besleniyor. Zeytin güvesi ise yaprak, çiçek ve meyve olmak üzere üç fizyolojik dönemde zarar veriyor. Çiçeklenme döneminde çiçeklerin yüzde beşi açtığında, uygun bir insektisitle birlikte yapılan uygulama hem güve hem de çiçek sap sokanı ile mücadelede kritik önem taşıyor. Bölgenin baş düşmanı olarak anılan pamuklu bit ise sürgünlere ve çiçeklere yapışarak emgi yoluyla zarar veriyor; zamanında müdahale edilmesi gerekiyor. Filiz tırtılı da özellikle genç fidelerde taze yaprak ve sürgünlere zarar veren zararlılar arasında yer alıyor.
Sürgün Mekanizması ile Her Sene Verim
Programın en dikkat çeken vurgusu, zeytinde "var yılı, yok yılı" alışkanlığının kırılması üzerine. Mustafa Bilgin, atadan kalma bilgiyle bir sene ürün alıp bir sene beklediklerini, ancak doğru besleme programıyla zeytinin her sene artarak ürün verebileceğini öğrendiklerini anlatıyor. AgroTroia ile yaklaşık altı yıldır çalışan Bilgin, bahçesindeki ağaçların hem yüklü meyve taşırken hem de gelecek sezon için sürgün vermeye başladığını gözlemliyor. Saha mühendisleri, bitkinin savunma mekanizmasının güçlendirilmesi ve sürgün mekanizmasının çalıştırılmasıyla periyodisitenin önüne geçildiğini; hasattan sonra başlayıp tekrar hasata kadar süren bir besleme programı uyguladıklarını belirtiyor. Bilgin'in yaklaşık 1100 zeytin ağacı bulunuyor ve verimin her yıl arttığını ifade ediyor.
Düzenli Takip, Maliyet Avantajı ve Karışabilirlik
Başarının bir diğer anahtarı düzenli saha takibi. AgroTroia mühendisleri her ay bahçeleri kontrol ediyor, WhatsApp üzerinden gönderilen fotoğraflarla hızlı yönlendirme yapıyor ve bu hizmet için üreticiden ücret almıyor. Emekli maliyeci kimliğiyle hesap kitabı titizlikle tutan Bilgin, kullanacağı girdileri yıllık liste halinde planlayıp peşin temin ediyor. Uygulamada maliyet de öne çıkıyor: ürünlerin karışabilir formda olması, dört ayrı uygulamanın tek uygulamaya indirilmesini sağlıyor; bu da mazot ve işçilik maliyetini düşürüyor. Piyasadaki birçok bakırlı ürünün tek başına atılması önerilirken, programda kullanılan bakırlı ürünün diğer girdilerle gönül rahatlığıyla karıştırılabildiği belirtiliyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Copperas - bitkinin bağışıklık mekanizmasını güçlendirerek halkalı leke gibi hastalıklara karşı dayanıklılığı artıran, sürgün mekanizmasını destekleyen bakırlı besleme ürünü.
- Activo - çiçeklenme dönemi uygulamalarında bitkinin gelişimini destekleyen besleme ürünü.
- New Olive 5-10-15+ME - zeytine özel formüle edilmiş, besin elementi eksikliklerini gideren besleme ürünü.
Hatay Aktepe örneği, zeytincilikte başarının doğru zamanda mücadele, düzenli besleme ve sürekli saha takibinin bir araya gelmesiyle mümkün olduğunu gösteriyor. Mustafa Bilgin'in deneyimi, araştıran ve uygulamayı düzenli takip eden bir üreticinin her sene verim alabileceğinin somut bir örneği. Az girdiyle daha çok ürün ve daha yüksek verim hedefleyen üreticiler için doğru besleme programı, hem hastalık ve zararlı baskısını azaltıyor hem de maliyeti kontrol altında tutuyor.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.