Köy TV'nin "Tarımda Başarı" programı bu bölümde Sakarya Adapazarı'nın Abalı köyünde bir fındık bahçesinde konuk oldu. AgroTroia'nın bölge bayisi Hüseyin Yalçın, ziraat mühendisleri Cihan, Reşat ve Burcu Özkan ile fındık üreticileri Nurettin abi ve komşularının katılımıyla, fındıkta bitki besleme ve hastalık-zararlı mücadelesi fındık besleme programı çerçevesinde ele alındı. Anormal yağmışlar, dolu ve aşırı sıcakların yaşandığı zorlu bir sezonda fındıkta küllemenin öne çıktığı bir dönemde gerçekleşti çekim.
Toprak pH'ı ve Bahçe Kuruluşu
Fındık biraz daha hafif toprakları ve 6-6,5 pH seviyesini seviyor. Yıkanmanın fazla olduğu, asidik ve nemli topraklarda pH'ın tarım kireci ile 2-3 yılda bir uygulama yapılarak yavaş yavaş yükseltilmesi öneriliyor. Toprağın organik madde bakımından zengin olması köklenmeyi ve gelişimi destekliyor; taban suyu yüksek yerlerde ise kök çürüklükleri kaçınılmaz olduğu için fındık dikilmemeli. Programda en çok vurgulanan noktalardan biri sık dikimin sakıncalarıydı: "Ne kadar çok dikersem o kadar çok alırım" düşüncesi yanlış. Sık dikim hava sirkülasyonunu engelleyerek külleme, fındık kurdu ve bakteriyel yanıklık gibi hastalıklara ortam hazırlıyor; bu nedenle sıra arası ve sıra üzeri mesafe yeterince geniş tutulmalı.
Küllemeyle Mücadele
Yılın koşulları nedeniyle fındıkta en büyük problemlerden biri külleme oldu. Bitkilerin yeterli soğuklanma alamadığı, ardından uzun ve nemli bir dönemin yaşandığı sezonda mantari enfeksiyonlar pik yaptı. Hastalık önce yapraklarda un serpilmiş gibi görünüyor, ilerleyen dönemde zuruflarda ve yapraklarda kahverengi lekeler ile erken yaprak dökümüne yol açıyor. Mücadelede dip sürgünleri temizlemek, otları uzun tutmamak ve budamayla bitkinin hava almasını sağlamak kritik. Beslemede ise Copperas fındıkta hiçbir uygulamada eksik edilmiyor; içeriğindeki bakırla bitkiyi mantari hastalıklara karşı dirençli tutarken amino asit, organik asit, enzim ve proteinlerle de sistemik olarak iletim demetlerini açıyor, sürgün ve meyve tutumunu artırıyor. Küllemenin yoğun olduğu yerlerde uygulamaların en az ikisinde Copperas ile birlikte Liquid S80 kükürdü kullanılarak hem külleme baskılanıyor hem sağlıklı gelişim destekleniyor.
Kahverengi Kokarca Tehdidi
Programda Karadeniz'i ciddi şekilde tehdit eden kahverengi kokarca istilasına dikkat çekildi. Batum üzerinden tırlarla giren bu zararlı, fındıkta önemli zarar veriyor. Çözüm olarak Çin ve ABD'nin de üzerinde çalıştığı doğal düşman (yumurta paraziti arı) konusunda yıllardır emek veren bilim insanlarına ve yetkililere acil önlem çağrısı yapıldı. Kokarca, mayıs sonu-haziran gibi yumurtalarını yaprak altlarına bırakıyor; fındıkta önce �?ekil bozukluğu ve dökülme, ardından içte kahverengi lekelerle kaliteyi düşürüyor. Temmuz-ağustos döneminde kontrol ve mücadele ihmal edilmemeli.
Yaprak ve Gövde Uygulamalarıyla İçi Dolu Fındık
Fındıkta yılda yaklaşık 4-5 yapraktan, 2 de gövdeden uygulama yapılıyor; her programda Copperas yer alıyor, kozalaklar tuttuktan sonra ise potasyumlu yaprak gübrelemesine geçiliyor. Tabandan kullanılan Fors ile normal taban gübreleme maliyeti yarı yarıya düşürülürken, fındığın içinin dolması ve verim destekleniyor. Reşat Bey'in aktardığına göre uygulamalardan iyi sonuç alınan bahçelerde kırılan fındıkların içi dopdolu ve temiz; bu da daha iyi fiyatla satış anlamına geliyor. Hasattan sonra Copperas, fosfolik ve çinko uygulamalarıyla ağaç gelecek yıla hazırlanıyor. Tüm bu yaklaşımın temelinde, bitkinin bağışıklığını güçlendirerek hastalığa hiç yakalanmadan sağlıklı gelişmesini sağlamak yatıyor. Nitekim bahçedeki 6 yaşındaki fındıkların yaşına göre çok hızlı geliştiği, gövde ve üst uygulamalar ile Fors sayesinde araların kapandığı gözlemlendi.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
Copperas - bakırlı besleme, küllemeye karşı direnç ve sürgün desteği
Liquid S80 - küllemeyle mücadelede sıvı kükürt desteği
Fors - taban gübreleme maliyetini düşüren, içi dolduran besleme
Sık dikilmiş, zorlu iklim koşullarında bile yaşına göre güçlü gelişen bu bahçe; doğru toprak yönetimi, küllemeyle düzenli mücadele ve programlı yaprak-gövde uygulamalarının fındıkta nasıl fark yarattığını gösteriyor. Bilinçli ve planlı besleme, hem bu yılın hem gelecek yılın verimi için en sağlam yatırım.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.