Köy TV'nin "Tarımda Başarı" programının bu bölümünde ekip, Hatay'ın Erzin ilçesinde çiftçi Şükrü Özgür'ün narenciye bahçesinde buluştu. Daha önce de AgroTroia ile aynı bölgede çekimler yapan ekip, bu kez mandalina hasadına yaklaşan bir bahçede narenciyede bakım ve besleme uygulamalarını, bölgenin sorunlarını ve doğru besleme programının verime etkisini konuştu. Yayına AgroTroia yönetim kurulu üyesi Umut Dönmez ve firmanın ziraat mühendisleri de katıldı.
Erzin'de narenciye, don olayları ve rekolte
Şükrü Özgür'ün anlattığına göre geçen yıl ülke genelinde, özellikle narenciye yetiştirilen kıyı kesimlerinde çiçeklenme dönemine denk gelen soğuk ve don olayları rekolteyi belirgin biçimde geriletti. Türkiye genelinde mandalinada üretim yaklaşık yüzde 60 seviyesinde kalırken, geçmiş yıllara göre yüzde 40 civarında bir eksilme yaşandı. Erzin'de ise tablo farklı oldu: gece dağdan, gündüz denizden gelen rüzgarlar bahçelerdeki don etkisini azalttı. Üstelik bahçe kurulurken ağaçların dikim yönü, doğudan esen rüzgarın batıya doğru akabilmesi için planlandığı için bu bahçe don zararından korunabildi. Üreticinin verdiği bilgilere göre 16 dönümlük bahçeden bu sezon 150 ila 170 ton arası ürün bekleniyor.
AgroTroia ile bakım ve besleme yolculuğu
Şükrü Özgür, narenciyesinde AgroTroia ürünlerini kullanmaya, ziraat mühendisi Nuh Bey'in önerileriyle başladığını anlatıyor. Yıl içinde uygulanan bakım ürünlerine ek olarak ağaç başına ortalama 70-80 kilogram civarında hayvan gübresi de tabana verildi; budama, sürme ve ilaçlama gibi işlemler de bu programın parçası oldu. Üretici, kumlu ve geçirgen toprak yapısı sayesinde toprağı sık sürmeye ihtiyaç duymadıklarını, yağışın kolayca süzüldüğünü belirtiyor. AgroTroia tarafında ise yaklaşım net bir çizgiye dayanıyor: bitkinin o anki gerçek ihtiyacını görmek, eksiğini doğru ürünle tamamlamak ve çiftçiyi gereksiz girdiye yönlendirmemek. Firma yetkilisi, on iki yıldır sektörde olduklarını ve çiftçinin yanında, bayileri ve mühendisleri aracılığıyla sahada kalmayı ilke edindiklerini vurguluyor.
Akdeniz meyve sineği ve zararlılarla mücadele
Hasada yaklaşıldıkça meyve tatlanmaya başladığı için narenciyede en önemli sorun Akdeniz meyve sineği oluyor. Sinek, yumurtasını kabuğun altına bırakıyor; larva meyvenin içinde beslenip gelişimini tamamlıyor ve toprağa geçerek döngüsünü sürdürüyor. AgroTroia mühendisleri, mücadelede etken maddenin sürekli değiştirilmesi gerektiğini, örneğin bir uygulamada alfa sipermetrin kullanıldıysa sonrakinde lambda cyhalothrin veya farklı bir gruba geçilmesi gerektiğini, böylece zararlının bağışıklık kazanmasının önleneceğini anlatıyor. Bunun yanında turunçgil unlu biti meyve saplarında emgi yaparak dökülmeye yol açıyor; harnup güvesi de bu unlu bitin içine yumurta bırakarak zararı artırıyor. Yaprak galeri güvesi yaprak üzerinde galeri açarak besleniyor, trips ve yaprak biti ise koloni halinde emgiyle zarar veriyor. Söyleşide ayrıca toprak sıcaklığı eksi derecelere düştüğünde sineğin, yaprak bitinin ve tripsin yumurtalarının dahi donarak yok olduğu, bunun da popülasyonu doğal yoldan baskıladığı aktarıldı. Erkenci Satsuma çeşidinin alacalı toplanması, sinek popülasyonu zirveye çıkmadan hasadın bitmesini sağladığı için bu bahçede kayıp düşük kalıyor.
Uç kurutan ve gövde hastalıklarında çözüm
Narenciyede en büyük hastalık sorunlarından biri uç kurutan. Ağaçların uç sürgünlerinde 15-20 santimlik kısımda yapraklar dökülüp kurumalar başlıyor, sonra bu geriye doğru ilerleyerek ağacı kurutabiliyor. AgroTroia mühendisleri bu noktada en güçlü araçlarının Activo ve fosforikli bir ürün olduğunu belirtiyor: sırt pompasına yarımşar litre, yani 500 cc Activo ile 500 cc fosforikli ürün konularak gövde uygulaması yapıldığında iletim demetleri açılıyor, gövdedeki yosunlaşma ortadan kalkıyor ve uç kurutana karşı etkili bir mücadele sağlanıyor. Aynı gövde uygulamasıyla gövde zamklanma hastalığının yol açtığı akıntı ve lekelenmenin de önüne geçilebildiği anlatılıyor. Mühendisler, doğru beslenen ve korunan bahçelerde uç kurutan, leke veya mantar kaynaklı hastalıklara rastlamadıklarını vurguluyor.
Erzin'in narenciye potansiyeli ve besleme programı
Erzin, mandalina özelinde yaklaşık 160 bin ton üretimiyle ve geniş narenciye varlığıyla bölgenin önde gelen üretim merkezlerinden biri. Bu sezon don nedeniyle Erzin ile Dörtyol arasındaki çukur bölgede ağaçların önemli bölümü zarar görüp çiçek açmasa da, Şükrü Özgür'ün rüzgar yönüne göre planlanmış bahçesi sağlam kaldı. AgroTroia mühendisleri, narenciyedeki uç kurutan gibi bilinen tek çözümü olmayan sorunların dahi doğru bir besleme programıyla yönetilebildiğini; zeytindeki halkalı leke, antep fıstığındaki karazenk, armuttaki ateş yanıklığı veya buğdaydaki pas hastalığında uyguladıkları besleme mantığının narenciyede de işe yaradığını belirtiyor. Asıl hedef ise tonajı artırmak: dönüme düşen verim yükseldikçe çiftçinin geliri de iyileşiyor. Üreticinin dile getirdiği esas darboğaz üretim değil, ürünü pazarlamak; Erzin genelinde alıcı bulmakta yaşanan zorluk bu sezon da hissediliyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Activo — uç kurutan ve gövde hastalıklarına karşı gövde uygulamasında, fosforikli ürünle birlikte kullanılan temel destek.
- Fosforikli gövde ürünü — Activo ile birlikte sırt pompasında 500 cc dozda uygulanarak iletim demetlerini açan ve yosunlaşmayı gideren tamamlayıcı ürün.
Erzin'deki bu narenciye bahçesi, doğru planlama, düzenli bakım ve bilinçli bir besleme programının don gibi olumsuz koşullara rağmen verimi nasıl koruyabildiğini gösteriyor. Akdeniz meyve sineğinden uç kurutana kadar bölgenin temel sorunları, etken madde rotasyonu ve gövde uygulamaları gibi pratik yöntemlerle yönetilebiliyor; asıl kazanç ise tonajı sürdürülebilir biçimde artırmaktan geçiyor.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.