Tarımda Başarı bu bölümde Gaziantep Karakesek'te bir ceviz bahçesinde. AgroTroia Antep bayisi Hüseyin Bozgeyik, çiftçi Nurettin Kereci ve ziraat mühendisleri ile cevizde hastalık-zararlı mücadelesini, gövde uygulamalarını ve ceviz besleme programını konuştuk. Sökülmesi düşünülen bahçelerin bir sezonda nasıl toparlandığını anlatan, teknik açıdan yoğun bir bölüm.
Sökülmek üzereyken kurtulan bahçeler
Bölümün çıkış noktası, kuruma nedeniyle sökülme aşamasına gelmiş bahçeler. Çiftçi Nurettin Kereci'nin bahçesinde gövdelerde akıntı vardı; toprak ve gübre analizlerinin ardından gövde uygulaması ve yapraktan besleme programıyla, iki kez dolu vurmasına rağmen ağaçlar toparlandı ve verim belirgin şekilde arttı. Tablo özetle şu: doğru teşhis ve programlı besleme, kayıp gibi görünen bahçeyi yeniden üretime döndürebiliyor.
Cevizin 4 temel hastalığı ve mücadele
Antraknoz: Havadan (nem ve sıcaklık) kaynaklı fungal hastalık. Mücadeleye yapraklar "kedi kulağı" dönemine geldiğinde başlanmalı; ruhsatlı fungusitlerle birlikte uygulamaya Copperas eklemek, ilacın bitki içine taşınmasını ve etki süresini artırıyor. İlaçlama yaparken toprağa dökülen yapraklara da sıkmak önemli, çünkü hastalık oradan tekrar bulaşıyor.
Bakteriyel yanıklık: Gövdede siyah akıntılar ve iletim demetlerinde tıkanmayla kendini gösteriyor. Gövdeye sırt pompasıyla Activo + fosforlu ürün uygulaması, iletim demetlerinin yeniden sağlıklı oluşmasına ve ağacın kısa sürede toparlanmasına yardımcı oluyor.
Kök çürüklüğü (fitoftora): Taban suyu yüksek, sert ve geçirgenliği düşük topraklarda görülüyor. Toprağın kuru olduğu dönemde dönüme yaklaşık 500 cc Regülatör uygulamasıyla sert yapı kırılıp suyun aşağı inmesi sağlanıyor.
Zararlılar: Elma iç kurdu, sarı ağaç kurdu (zeuzera) ve yaprak biti başlıca zararlılar. Feromon tuzakları (yaklaşık 5 dönüme bir adet) hem kitle yakalama hem de zararlının tespiti için kullanılıyor; yaprak bitine karşı uğur böceği gibi doğal düşmanlar destekleniyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
Copperas — sistemik etkili; sürgün gelişimini ve homojen uyanmayı destekler, fungusitlerle birlikte hastalık mücadelesini güçlendirir. Hasat sonrası Bor + Çinko ile birlikte uygulanır.
Activo + fosforlu ürün — bakteriyel yanıklıkta gövde uygulaması için.
Regülatör — sert toprakta geçirgenliği artırarak kök sağlığını destekler.
Fors — kalibre ve kalite için, düşük dozda topraktan/yapraktan.
Homojen uyanma: cevizde başarının anahtarı
Cevizde verimin temel göstergelerinden biri ağaçların homojen uyanması. Uyanma döneminde amonyum sülfat, üre veya nitrat gibi azot takviyelerinin; özellikle bakteriyel yanıklık, fitoftora veya yoğun antraknoz varsa, taban arazide ve kurumalı bahçelerde kullanılmaması öneriliyor. Bunun yerine sistemik etkili Copperas ile yapraktan ve düşük maliyetle homojen uyanma sağlanıyor.
Bahçe kurulumunda dikkat edilmesi gerekenler
Cevizde doğru başlangıç, ileride yaşanacak sorunların yarısını önlüyor. Bölümde altı çizilen kriterler: rakıma uygun çeşit seçimi (yüksek ve soğuk bölgelerde geç uyanan Fernor, daha ılıman rakımlarda Chandler); 24 saatte suyu tahliye edebilen, kil oranı düşük, kumlu-tınlı, organik maddece zengin toprak; taban suyunun en az 5 metre derinde olması; don çukurlarından kaçınmak ve dikim sıklığını hava sirkülasyonunu bozmayacak şekilde planlamak.
Budama, sulama ve drenaj
Budamada lider dal doğru seçilip ara sürgünlerden seyreltme yapılıyor; aletler ağaçtan ağaca geçişte çamaşır suyuyla temizleniyor. Sulamada "kaç saat sulayayım" yaklaşımı yerine bitkinin su isteği gözleniyor: yaprak ayası büzüşüp ters dönmeye başladığında sulama zamanı gelmiş demektir. Aşırı sulama fitoftorayı tetiklediği için su, gövdeden en az 1,5 adım uzakta taç iz düşümüne veriliyor ve iyi bir drenaj şart.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.