Köy TV'nin "Tarımda Başarı" programı bu bölümde Kahramanmaraş Pazarcık'ta, Lütfi Bey'in ceviz bahçesinde konuk oldu. AgroTroia yönetim kurulu üyesi Umut Dönmez, bölge bayisi Duran Bey ve ziraat mühendisleriyle birlikte cevizde bakım, besleme ve hastalık-zararlı mücadelesi ele alındı. Çiftçilikle sonradan tanışan, kayalık ve taşlık bir araziyi temizleyerek bahçe kuran üreticinin hikâyesi, cevizde sabır ve doğru ceviz besleme programı uygulamasının ne kadar belirleyici olduğunu gösterdi.
Bahçe Kurulumu ve Liderli Budama
Üretici, fidanları çalı gibi büyüttüklerini, ilk yıllarda budama ve şekil vermenin ihmal edildiğini anlattı. Cevizde sistemin lidere dayalı kurulması gerekirken, deneyimsiz bir budamacının tüm liderleri kesmesi nedeniyle yıllarca lider çıkarmaya uğraştıklarını paylaştı. Programda budamanın elma budar gibi yapılmaması, fidanın ilk yıllarda kök güçlenmesine bırakılması ve lider dalın korunması gerektiği vurgulandı. Ayrıca cevizin artık iki metreden taçlandırılmasının önerildiği; toprağa yakın taçlandırmanın hem mekanik işlemi zorlaştırdığı hem de hastalık ve gal akarı baskısını arttığı belirtildi. Liderle rekabete giren dalların alınması, ortadaki ince dalların seyreltilmesi bakımı kolaylaştırıyor.
Bakteriyel Yanıklık ve Antraknozla Mücadele
Cevizde en kritik hastalıklardan biri bakteriyel yanıklık; yaprakta başlayıp meyveye geçiyor, ileri seviyede gövdede çatlak ve akıntılar yaparak ağaçın geriye doğru ölümüne yol açıyor. Mücadelenin temelinde gövde uygulaması yer alıyor: sırt pompasına ölçülü Activo ve fosforik konularak gövdeler ilaçlanıyor; Activo burada ajan görevi görerek fosfit iyonunu iletim demetlerine taşıyıp demetleri temizliyor ve ağacın besin alışverişini iyileştiriyor. Çiçek döneminde Activo ile gibberellik asit grubu uygulamalar yapılıyor, antraknoz mücadelesi bakteriyel yanıklıkla birlikte yürütülüyor. Yaprak biti, kırmızı örümcek ve iç kurdu için de zamanında insektisit uygulamaları öneriliyor.
Hasat Sonrası Besleme ve Güneş Yanığından Koruma
Programda asıl işin hasat sonrasında başladığı vurgulandı. İlk uygulama olarak hasattan kalan yaralanmaları kapatıp dezenfekte etmek için Copperas kullanılıyor; yanında fosforik ile yorgun düşen ağaç ve meyve gözleri besleniyor. Bor-çinko amaçlı Nitrozinc uygulamasıyla gelecek yılın meyve gözleri daha iyi pişiyor, ağaç homojen uykuya yatırılıyor; bu da çiçek döneminde maksimum döllenmeyi sağlıyor. Yaprak dökümünde kış uygulaması olarak yüz litreye bir litre Copperas ile fungal patojenler temizleniyor. Güneş yanığına karşı aloe vera içerikli takviye ve kaolin kili önerilirken, sıcak bölgelerde bu korumanın önemine dikkat çekildi. İç dolum döneminde ise damlamadan Fors kullanılarak, dötme 20-25 kilo potasyumlu gübre yerine 2-3 kiloya inilerek hem maliyet ciddi şekilde düşürülüyor hem de yüksek oranlı iç dolumu elde ediliyor.
Analiz, Toprak ve Maliyet
Gübre seçimi için yaprak ve toprak analizi şart; her yıl yapılamasa da en az iki-üç yılda bir analiz, toprakta nelerin bulunduğunu ve hangi gübrenin verileceğini netleştiriyor. Kireçli topraklarda kükürtlü gübrelere ağırlık verilmesi öneriliyor. Bahçe özelinde iyi bir fitoftora geçmişi olduğu, gövde uygulamasııyla yaraların kapanmaya başladığı, tutum ve kalibrenin iyi olduğu; ancak soğuk zararının bulunduğu mühendis tarafından aktarıldı. Üretici ise yaptığı tüm bakım ve beslemeye rağmen pazar ve fiyat sorunundan, ithalatın yerli üreticiyi zorlamasından duyduğu rahatsızlığı dile getirdi.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
Copperas - hasat sonrası yara kapatma, kış temizliği ve mantari hastalıklara direnç
Activo - gövde uygulamasında ajan, iletim demetlerini temizleyen besleme
Nitrozinc - bor-çinko ile meyve gözlerinin pişmesi ve homojen uyku
Fors - iç dolum döneminde maliyeti düşüren, dolumu artıran besleme
Pazarcık'taki bu bahçe, taşlık bir araziden başlayan bir hevesin; doğru budama, bakteriyel yanıklık ve antraknozla düzenli mücadele ve hasat sonrasından başlayan programlı besleme ile nasıl sağlıklı ve verimli bir bahçeye dönüştüğünü gösteriyor. Cevizde başarı, ağacın her dönemine ihtiyacı olan elementi tam zamanında vermekten geçiyor.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.