Köy TV'nin "Tarımda Başarı" programı bu bölümde Sivas Kangal'ın Hatunçayırı bölgesinde, çiftçi Haki Gül'ün buğday tarlasında konuk oldu. AgroTroia ziraat mühendisleri Nuh ve Cemal ile birlikte üreticiler Bekir Taşdemir, Ruşen Arslantaş, Ahmet abi, muhtar Cemal Toptaş ve ziraat mühendisi sunucu Burcu Özkan'ın katılımıyla, buğdayda bitki besleme ve özellikle pas mücadelesinde beslemenin sağladığı faydalar buğday besleme programı çerçevesinde ele alındı. Türkiye'de iki araziden birinin buğday tarlası olduğu hatırlatılan bölümde, AgroTroia ürünlerinin bir pas ilacı değil, bitki kondisyonunu güçlendiren besleme ürünleri olduğunun altı önemle çizildi.
Toprak Hazırlığı ve Ekim
Buğdayda işin temeli doğru toprak hazırlığı. Kireç durumu düşük, pH'ı yüksek topraklarda ekim öncesi kükürt ve amino asit uygulamasıyla pH aşağı çekilerek organik madde yükseltiliyor. Mibzerle ekimde dekara yaklaşık 20-24 kilo, serpme ekimde 27-28 kiloya kadar tohum atılıyor; tohum 4-6 cm derinlikte, sert dikimle ve homojen olacak şekilde yerleştiriliyor. Çok derine düşen tohumlar kuş ve böcek tarafından taşınabildiği gibi sığ ekimde de çökme ve kuruma riski oluşuyor. Programda Karadeniz Bölgesi hariç, yüksek pH'lı topraklarda 18'li gübrelerden kaçınılarak kükürtlü gübrelere yönelmenin toprağın su tutma kapasitesi ve organik maddesi için önemi vurgulandı.
Kardeşlenme Dönemi Beslemesi
Buğdayda verimin anahtarı kardeşlenme. Anne bitkinin yanından patlayan filizlerin her biri bir başak demek. Bu nedenle kardeşlenme döneminde dekara 100 cc Copperas, 100 cc bor-çinko (bezin) ve 200 cc Aminado uygulanıyor. Aminado kök yapısını geliştirip hızlandırırken, bor-çinko maksimum kardeşlenmeyi destekliyor; Copperas ise kök boğazını sağlamlaştırıp bitkiyi hastalıklara karşı dirençli kılıyor. Copperas verildiğinde buğdayın bir süre hafif sarardığı, ardından hızla atağa kalktığı; bunun maksimum kardeşlenmenin işareti olduğu ve endişe edilmemesi gerektiği aktarıldı.
Pasa Karşı Aktivatör Yaklaşımı
Bölgenin yıllardır süregelen en büyük derdi pas (sarı pas, kahverengi pas, kara pas). Programda pasın bir fungusitle değil, bitki kondisyonunu sağlama alan bir aktivatörle baskılandığı vurgulandı. Sapa kalkma döneminde Activo ile bayrak yaprakları sağlamlaştırılıp yaprak ayası genişletiliyor; fotosentez artınca bitki kendi besinini daha çok üretiyor ve hastalığa karşı direnã kazanıyor. Fungusitlerin hücre çeperini zayıflattığı, oysa çeperi güçlü tutmanın mantari enfeksiyonla mücadeleyi kolaylaştırdığı belirtildi. Uygulamada Activo'nun yanına fosfor ve iz element takviyesi ile deniz yosunu da ekleniyor. Bir üreticinin tarlasında oluşan pasın, bu uygulamadan bir hafta sonra toparlandığı saha örneği olarak paylaşıldı.
Kök Boğazı ve Süne Mücadelesi
Buğdayda bir diğer ana hastalık fusarium kökenli kök boğazı çürüklüğü. Çiftçiler bunu çoğu zaman sapa kalkma döneminde pas ilacıyla çözmeye çalışıyor; oysa kardeşlenme döneminde bakırlı Copperas ile sporların üremesi engellenerek erkenden önüne geçilebiliyor. Sapa kalkma döneminden sonra başak ve tane oluşumuna geçilirken süne mücadelesi öne çıkıyor. Dünyadaki süne türlerinin büyük kısmının ülkemizde bulunduğu, uçakla mücadelenin yasaklanmasıyla maliyetin çiftçiye kaldığı ve birçok üreticinin ilaçlama yapamadığı için verim kaybettiği aktarıldı. Pasa kadar herkes pasla uğraşırken, bu yaklaşımda erkenden başak için süne ve kondisyon önceliklendiriliyor. Beslemeyi tamamlayan kükürt takviyesi için ise Liquid S80 öneriliyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
Copperas - kök boğazı çürüklüğüne karşı bakırlı besleme ve kondisyon
Activo - sapa kalkma döneminde bayrak yaprağı ve pasa karşı aktivatör
bor-çinko (bezin) - kardeşlenmeyi artıran çinko-bor desteği
Aminado - kök yapısını geliştiren amino asit takviyesi
Liquid S80 - pH ve toprak için sıvı kükürt takviyesi
Sivas Kangal'da, görece verimsiz bir toprakta dahi doğru beslemeyle elde edilen sağlıklı buğday tarlası; pasın bir aktivatörle baskılanabileceğinin ve kök boğazı ile sünenin erken, kondisyona dayalı bir programla yönetilebileceğinin örneği oldu. Bölümde bir üreticinin aynı alanda rakip bir programa göre dört kat daha düşük dekar maliyetiyle uygulama yaptığını paylaşması da, ekonomik koşulların zorlandığı bir dönemde az girdiyle çok verim almanın önemini öne çıkardı.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.