Bu bölümde Köy TV "Tarımda Başarı" ekibi, Gaziantep'in Oğuzeli ilçesindeki Barak Ovası'nda, Süleyman Karacaoğlu'na ait bir Antep fıstığı bahçesinde. Bölgenin AgroTroia bayisi Hüseyin Bozgeyik ve ziraat mühendisi Lale Boz'un eşlik ettiği çekimde, üst üste üçüncü kez aynı bahçede yapılan kayıtla düzenli bakımın ve doğru bir besleme programının fıstıkta nasıl bir fark yarattığını izliyoruz. Bahçe sahibinin oğlu Şaban Karacaoğlu ile AgroTroia'dan Umut Dönmez de yaşanan başarı hikayesini anlatıyor.
Barak Ovası'nda Antep Fıstığı ve Başarı Hikayesi
Barak Ovası, Kilis'e kadar uzanan ve yaklaşık 200-250 bin dönümlük araziyle bölgenin en önemli fıstık ocaklarından biri. Bu bahçedeki ağaçlar 35 yaşında ve uzun yıllara dayanan bir emeğin ürünü. Üreticiler, planlı bir üretimle "var yılı - yok yılı" denilen periyodisiteyi büyük ölçüde geride bıraktıklarını söylüyor. Daha önce iki bahçeden bir traktör hasat alınırken, son yıllarda uygulanan besleme programıyla rekoltenin ciddi biçimde arttığı, romorkların eskisine göre çok daha dolu kalktığı dile getiriliyor. AgroTroia ekibi, çiftçiyi bir müşteri değil ailenin bir ferdi olarak gördüklerini, amacın daha az maliyetle daha çok kazandırmak olduğunu vurguluyor.
İklim ve Hava Dengesizliğinin Fıstığa Etkisi
Bu sezon iklim koşulları Antep fıstığını zorlayan birçok olumsuzluğu beraberinde getirdi. Çiçek döneminde yaşanan aşırı yağışlar tozlaşmayı olumsuz etkiledi ve bazı bölgelerde döllenme kaybına yol açtı. Aşırı sıcaklarla birlikte yaprak yanıklığı tarzı sorunlar görüldü, meyvelerde kuruma yaşandı ve hava dengesizliği iç dolumunda düzensizliklere neden oldu. Ziraat mühendisi Lale Boz, bu olumsuzlukların yalnızca fıstıkta değil bölgedeki diğer ürünlerde de etkili olduğunu belirtiyor. Ancak besleme programı uygulanan bahçelerde bitkinin dirençli kalması sayesinde bu olumsuzlukların etkisinin sınırlı kaldığı, böylece çiftçinin verim açısından korunduğu ifade ediliyor.
Besleme Programıyla Tozlaşma ve Verim Artışı
Mevsim kötü geçmesine ve çiçek döneminde tozlaşmanın istenen düzeyde gerçekleşmemesine rağmen, uygulanan besleme programıyla bitki dirayetli tutuldu. Tozlaşma döneminde hem soğuğa karşı koruma hem de erkek-dişi denge sağlanarak döllenme desteklendi. Ekip, dişi ağaçları fizyolojik olarak öne çekmek için Activo ve yanındaki ürünleri kullandıklarını, böylece erkek ve dişi üreme sisteminin birbirini takip ettiğini anlatıyor. Bu yaklaşımla hormon ya da hap kullanmadan; tutum, kalibrasyon ve salkım dengesi sağlanıyor. Sonuçta bu sezon Antep fıstığında genel olarak yüksek boş oranı gözlenirken, program uygulanan bu bahçede boş oranının yok denecek kadar az olduğu, tutum ve kalibrasyonun yüksek olduğu belirtiliyor.
Hasat Sonu Uygulamaları ve Yaprak Döktürme
Hasat sonu dönem, bir sonraki sezonun temelini atan kritik bir aşama. Birçok üretici bu dönemde bordo bulamacı kullanırken, bu bahçede yüzde birlik dozda Copperas tercih edildi; yanına bor, çinko ve fosforik asit eklendi. Amaç, yaprağı bir an önce sarartıp döktürmek. Çünkü fıstık fizyolojik olarak soğuklama ihtiyacı düşük olduğundan yaprağını geç döker; oysa erken dökülme bitkinin erken dinlenmeye geçmesini sağlar. Hasat sonu uygulanan çinko kaynağı stoma hücrelerinin yapısını etkileyerek bitkiyi tam uyku haline alıyor ve yaklaşık 45 gün içinde bahçede yaprak kalmıyor. Erken ve dengeli dinlenen ağaç, ilkbaharda homojen şekilde uyanarak daha sağlıklı bir sezona giriyor. Ayrıca iç dolumu döneminde göz dökmesini önlemek için ağır bir azot ve dolumu desteklemek için potasyum verildiği anlatılıyor.
Çiçek Dönemi, Göz Kurdu ve Zararlılarla Mücadele
Yıl içindeki uygulamalar belirli bir takvime oturuyor. Yapraklar döküldükten sonra 100 litreye bir oranında Copperas uygulanıyor, ardından homojen bir uyanma için Copperas ve fosforik asit veriliyor. Çiçek dönemine girmeden köklere zarar veren capnodis larvasına karşı mücadele yapılması gerekiyor; bu uygulama hasat sonrası döneme planlanıyor. Göz kurduna karşı ilaçlama yapılıyor ve yakıcı özelliği nedeniyle ikinci uygulama meyve nohut büyüklüğüne geldiğinde tekrarlanıyor. Çiçeklenmenin yaklaşık yüzde beşinde Ocean Mix ile aktivatör uygulaması yapılıyor; meyve nohut büyüklüğüne ulaştığında göz kurduyla birlikte bir Combi aminoasit uygulaması ekleniyor. İlerleyen dönemde güneş yanığına karşı Vital, ayrıca kırmızı örümcek ve Antep fıstığı psillidine karşı uygulamalar yapılarak hasada kadar bitki korunuyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Copperas - hasat sonu yaprak döktürme ve homojen uyanma için kullanılan bakır kaynağı.
- Activo - tozlaşma döneminde dişi ağaçların fizyolojik olarak öne çekilmesinde kullanılan ürün.
- Aminado - bölgede tercih edilen favori aminoasit kaynaklı besleme ürünü.
- Combi - meyve nohut büyüklüğündeyken uygulanan aminoasit destekli ürün.
Barak Ovası'ndaki bu örnek, zor iklim ve fiyat koşullarına rağmen düzenli bakım ile doğru bir besleme programının fıstıkta verimi nasıl koruyup artırabileceğini gösteriyor. Üreticiler, var yılı - yok yılı dengesini geride bırakarak her sezon istikrarlı bir hasat almanın mümkün olduğunu kendi tecrübeleriyle aktarıyor. Sonuç olarak, ağacın ihtiyacını zamanında karşılayan planlı bir üretim, hem bu sezonu hem de gelecek sezonu güvence altına alıyor.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.