Köy TV'nin "Tarımda Başarı" programı bu bölümde Adana'nın Yüreğir ilçesi Çelemli köyünde, İsmail Üzel'in zeytin ve ceviz bahçesinde konuk oldu. AgroTroia yönetim kurulu üyesi Umut Dönmez, ziraat mühendisleri Cemal ve Nuh ile birlikte bölgenin köklü zeytin üreticileri Osman amca ve İsmail abinin de katılımıyla Çukurova'da zeytin yetiştiriciliğinin püf noktaları ele alındı. Bahçenin tamamında AgroTroia zeytin besleme programı uygulanmış durumda.
Çukurova'nın Baş Sorunu: Halkalı Leke
Bölgenin en büyük derdi halkalı leke. Nemli, rutubetli ortam ve yoğun çiğ, bu mantar kökenli hastalığın bahçede sürekli aktif kalmasına yol açıyor. Yapraklarda yuvarlak lekeler oluşturan hastalık, zamanla yaprak dökümüne, ağacın çalılaşmasına, hatta kurumasına kadar gidebiliyor. Üreticiler, hastalığın önüne geçmek için tomurcuk dönemine kadar üç kez Copperas uygulaması yaptıklarını, bunu ihmal ettiklerinde bölgede zeytinciliği sürdürmenin neredeyse imkânsız hâle geldiğini anlatıyor. Copperas içeriğindeki bakır sayesinde bitkiyi mantari etmenlere karşı dirençli tutarken besleyici özelliğiyle de sürgün ve meyve tutumunu destekliyor.
Kırmızı Örümcek ve Pamuklu Bitle Mücadele
Sofralık çeşitlerde dikkat edilmesi gereken bir diğer zararlı kırmızı örümcek. Hem yaprakta hem meyvede şekil bozukluğu yaparak sofralık değerini düşürüyor. Bahçede bunun için Liquid S80 formundaki kükürdün kovucu özelliğinden yararlanılıyor; çok sıcak dönemlerde gerektiğinde akarisitlerle desteklenebiliyor. Bölgenin bir başka baş belası ise pamuklu bit. Emgi yoluyla zarar veren bu zararlı, fumajin oluşumuna ve meyve sapından dökümlere neden oluyor; nemli iklimde hızla yayıldığı için çift etken maddeli, dönüşümlü uygulamalarla mücadele ediliyor.
Fidan Seçimi ve Bahçe Kuruluşu
Umut Dönmez, çiftçiler arasında yaygın olan "yaşlı fidan daha iyi tutar" inanışının zeytinde tersine işlediğini vurguladı. Kök faaliyetini henüz tamamlamamış, genç ve cılız fidanlar küçük yaşta toprağa daha kolay adapte oluyor; 2-3 yaşındaki fidanlar ise iklime uyumda geride kalabiliyor. Çukurova gibi halkalı lekenin yoğun olduğu bölgelerde bahçe kuruluşunda sıra arası ve sıra üzeri mesafe doğru ayarlanmalı. Birim alana fazla fidan dikmek verimi artırmıyor; aksine sık dikim hava sirkülasyonunu azaltarak hastalığı ve sıcak dönemlerde çiçek yanmasını tetikliyor. Önerilen aralık en az 6x5, ideal olarak 6x6 metre.
Budamanın Verime Etkisi
Programda en çok üzerinde durulan konulardan biri budamaydı. Zeytinde su pompası üstten aşağıya çalıştığı için meyve önce üst dallarda tutuyor; zeytin güvesi ve halkalı lekeyle mücadele de üst dallarda daha kolay. Buna rağmen "zeytin etekte, bal petekte" inancıyla üreticiler üst dalları kesiyor ki bu yanlış uygulama hem masrafı ikiye katlıyor hem verimi yarı yarıya düşürüyor. Doğrusu, ağacın tek gövdeli olması için 1,20-1,30 metreden taçlandırmak, dikine giden dalları kökten almak ve aşırı tepe kesiminden kaçınmaktır. Bu sayede mekanik işlem kolaylaşıyor, gübreleme ve meyve kalitesi daha homojen oluyor. Literatürde Çukurova'da sofralık zeytinde ağaç başına yaklaşık 12,5 kilogram verim hedef olarak gösteriliyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
Copperas - halkalı leke ve mantari etmenlere karşı bakırlı besleme
Liquid S80 - sıvı kükürtle kırmızı örümcekte kovucu etki
İsmail Üzel'in 1.500 ağaçlık bahçesi, doğru budama, halkalı lekeyle düzenli mücadele ve dengeli AgroTroia besleme programının birleşince nasıl bir sonuç verdiğinin örneği. Üstelik zeytinini hem yeşil hem siyah işleyerek katma değer sağlayan üretici, bölgesinde gönüllü olarak budama ve besleme bilgisi paylaşıyor. Olumsuz iklim koşullarına rağmen sağlıklı, verimli bir bahçe mümkün; anahtar ise bilinçli ve programlı çalışmak.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.