Tarımda Başarı programının bu bölümünde Hatay'ın Erzin ilçesinde, yıllardır zeytin ve narenciye üreten bir bahçenin sahibi Şahin abinin dost bağındayız. Akdeniz'in limon, greyfurt, mandalina ve portakal üretiminde önemli bir geçiş bölgesi olan Çukurova-Hatay hattındaki bu bahçede, satsuma çeşidi narenciyede uygulanan besleme programı ve elde edilen sonuçlar konuşuluyor. Üretici, AgroTroia ekibiyle yedi yıldır birlikte çalıştığını ve doğru zamanda doğru bakım sayesinde her sezon kaliteli ürün elde ettiğini anlatıyor.
Narenciyede yarım dozda besleme yaklaşımı
Bölge ekibi, zeytinde olduğu kadar narenciyede de güçlü sonuçlar alındığını vurguluyor. Çok yıllık ve yaprağını dökmeyen narenciye ağaçlarında, tek yıllık bitkilerde litre bazında uygulanan dozların yarısı yeterli olabiliyor. Sürgün mekanizmasını destekleyerek ve periyodisitenin önüne geçerek, yarım dozajda dahi ağacın dengeli gelişmesi sağlanıyor. Böylece üretici hem daha az girdiyle çalışıyor hem de var yılı–yok yılı dalgalanmasını ortadan kaldırarak her sezon istikrarlı verim elde ediyor. Üretici, yedi yıllık süreçte doğal afet dışında verim düşüşü yaşamadığını belirtiyor.
Hastalıklara karşı bağışıklığı güçlendiren besleme
Narenciyede dört temel hastalık öne çıkıyor: uçkurutan, kurşunlu küf, meyvede kahverengi çürüklük ile gövde zamklanması ve dal yanıklığı. AgroTroia bir bitki besleme firması olduğundan, asıl hedef bitkinin bağışıklık sistemini ve metabolizmasını güçlendirerek hastalıklara karşı dirençli kılmak. Uçkurutan hastalığında uçlardaki yapraklar dökülerek ağaç yavaş yavaş çıplaklaşır; bu hastalığa karşı bakır içerikli Copperas, Activo ve fosforlu ürünler kullanılarak iletim demetlerinin açılması ve bitkinin daha sağlıklı gelişmesi amaçlanıyor. Kurşunlu küf gibi fungal hastalıklarda ise iyi havalanan bahçe yapısı, sertifikalı budama ekipmanı ve zamanında mücadele tamamlayıcı rol oynuyor.
Gövde uygulaması ve zamklanmaya karşı koruma
Meyvede kahverengi çürüklük ve gövde zamklanmasında, hastalık çoğunlukla gövdeden kaynaklanır ve meyvenin piyasa değerini düşürür. Bu noktada ağacın yalnızca gövde kısmına sırt pompasıyla uygulama yapılıyor. Uygulanan ürünlerin sistemik taşıyıcıları sayesinde etken madde bitkinin içine taşınarak iletim demetleri açılıyor, sürgün mekanizması canlanıyor ve metabolizma kuvvetlendiği için ağaç hastalık etmenlerine karşı daha dayanıklı hale geliyor. Üretici, gövdedeki çatlak ve patlaklarda görülen zamklanmanın bu gövde uygulamasıyla önüne geçildiğini aktarıyor. Taban suyunun yüksek olmadığı yerlerde bahçe kurmak ve budama aletlerini çamaşır suyuyla temizlemek de kültürel mücadele açısından önemli görülüyor.
Narenciyenin başlıca zararlıları ve mücadelesi
Ziraat mühendisleri, narenciyede dikkat edilmesi gereken zararlıları sıralıyor. Yaprak biti taze sürgünlerde ve yaprak altında koloni oluşturarak fotosentezi zorlaştırır, ayrıca virüs ve fungal hastalıkların taşınmasına aracılık eder. Turunçgil unlu biti genellikle iki meyvenin arasında görülür ve emgi yapar. Harnup güvesi yumurtasını meyvenin sapına ya da içine bırakarak meyve dökümüne yol açar. Turunçgil kırmızı örümceği çiçek ve tomurcuk öncesi başlar, yaprak dökümüne ve meyvede renk açılmalarına neden olur. Akdeniz meyve sineği olgunlaşmaya yakın dönemde kabuk altına yumurta bırakır; vuruk ve yere dökülen meyvelerin toplanıp imha edilmesi ile toprak sürümü kritik önemdedir. Yaprak galeri güvesi ise yaprakta galeri açarak beslenir. Firma, çiftçiye sadece ürün adı değil, doğru etken maddeyi de önererek bayide yanlış ürün alınmasının önüne geçtiğini belirtiyor.
Kalibrasyon, çiçek dökümü ve raf ömrü
Narenciyede en büyük sorunlardan biri potasyum noksanlığı ve sık tutumdan kaynaklanan takoz meyve, yani meyvenin şekil bozukluğudur. Bu bahçede potasyum kaynağı olarak Fors kullanılarak meyvelerin tornadan çıkmış gibi düzgün kalibrasyona ulaştığı, takoz meyvenin neredeyse hiç görülmediği aktarılıyor. Çiçek dökümüne karşı, çiçeklerin yüzde beş açtığı dönemde çiçek güvesi mücadelesi yapılması; trips zararına karşı ise meyve nohut tanesi büyüklüğüne gelene dek mücadelenin sürdürülmesi öneriliyor. Ayrıca kullanılan ürünlerle bitkinin bağışıklığı kontrol altında tutulduğu için hasat sonrası kasalarda görülen mavi küf ve yeşil küf gibi depo çürüklüklerine karşı meyvenin raf ömrü uzuyor. Üretici, alıcıların ürünü dayanıklılığı nedeniyle yatak mandalinası olarak da tercih ettiğini söylüyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Copperas – uçkurutan gibi hastalıklara karşı bağışıklığı destekleyen bakır içerikli ürün.
- Activo – bitkinin gelişimini ve hastalıklara karşı dayanıklılığını destekleyen besleme ürünü.
- Fors – potasyum desteğiyle kalibrasyonu iyileştiren, takoz meyveyi azaltan ürün.
Hatay Erzin'deki bu narenciye bahçesi, doğru zamanda yapılan dengeli besleme ile hem verimin hem de kalitenin yükseltilebileceğini gösteriyor. Geçen sezon yaklaşık 40 ton ürün alan bahçeden, bu sezon 80–100 ton arası rekolte bekleniyor. Üretici, AgroTroia besleme programıyla girdileri düşürerek daha ekonomik ve kaliteli üretim yaptığını, bahçesinin ve ürünlerinin kendisi adına konuştuğunu ifade ediyor.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.