Köy TV'de yayınlanan "Tarımda Başarı" programının bu bölümünde ekip, Afyon'un Çay ilçesine bağlı Yeşilyurt'ta, bin rakımlı bir kiraz bahçesinde üretici İsmail Cankurt'u ziyaret ediyor. Yıllardır bölgede dikkat çekecek bir verim alamayan üretici, bu sezon AgroTroia kiraz besleme programını harfiyen uygulayarak hem lekesiz hem de bol meyveli bir bahçeye kavuşuyor. Bahçede tek bir leke ya da delik görülmemesi, programın merkezindeki en somut kanıt olarak öne çıkıyor.
Çay Yeşilyurt'ta Bir Başarı Hikayesi
Afyon bölgesi, Türkiye'nin diğer kiraz yörelerine göre daha geç hasada giren, bin rakımlı ve dar gelirli üreticilerin yoğun olduğu bir bölge. Yeşilyurt'taki bahçede ise tablo farklı: ağaçlarda tek gram leke, tanelerde tek delik bulunmuyor. Üretici, geçen yıl aynı ağaçlardan toplam iki ton civarında ürün alırken, bu sezon ağaç başına 40 kiloya yaklaşan bir verim bekliyor. Programda vurgulanan temel düşünce, az girdiyle daha fazla verim almak; yani bilinçli ve doğru ürünlerle yapılan besleme sayesinde hem masrafın düşmesi hem de kalitenin artması. Üretici, sezon boyunca uzaktan yönlendirmeyle, gönderdiği fotoğraflara göre adım adım uygulamaları gerçekleştirdiğini anlatıyor.
Don ve Soğuk Stresine Karşı Koruma
Bin rakımlı bu bölgede en büyük tehdit dona. Bahçede ağaçlara su yürüdüğü dönemde eksi 7 ila eksi 11 dereceye varan soğuklar görüldüğü, çiçek döneminde ise 0 derecenin altına birkaç saat düşmenin bile ürünü bitirebileceği aktarılıyor. Üretici, soğuk gelmeden bir gece önce ağaçlara Activo ve fosforik içerikli uygulama yaparak bu kritik geceyi atlatıyor. AgroTroia'nın yaklaşımı, dışarıdan kaolin benzeri bir kaplama atmak yerine, sistemik ürünlerle bitki bünyesini içeriden güçlü ve dirayetli tutmak. Activo içindeki asitlerin tomurcuklardaki embriyoyu koruduğu, ağaca su yürüdüğünde gözlerin yersiz açmasını engelleyerek soğuğun teğet geçmesini sağladığı belirtiliyor.
Bahçe Kurulumu, Çeşit ve Anaç Seçimi
Mühendis, kiraz bahçesi kurarken toprak ve konumun belirleyici olduğunu vurguluyor. Kiraz, su tutma kapasitesi yüksek tınlı toprakları sever; kireçten, dere yatağından ve özellikle çam ormanından bozma arazilerden kaçınmak gerekir, çünkü bu araziler bakteriyel kanserin yuvasıdır. Dikim aralığı anaca göre değişir: kuş kirazı anacında 6'ya 6, İdris anacında 6'ya 5, klon anaçlarda ise 5'e 5 hatta 5'e 4'e kadar inilebilir. Kuş kirazı toleransıyla öne çıkarken, İdris tuzluluğa ve bakteriyel zamklanmaya daha dayanıklıdır. Çeşit seçiminde kirazın kendine kısır bir bitki olduğu, mutlaka tozlayıcı çeşitlere ve arıya ihtiyaç duyduğu da hatırlatılıyor. Salihli (Türk) kirazının çatlamaya dirençli olması bakımından öne çıktığı belirtiliyor.
Leke, Çatlama ve Bakteriyel Zamklanmayla Mücadele
Kirazın baş belaları kara leke, bakteriyel leke ve çatlama. Yaprak üstünde oluşan siyah miseller fotosentezi engelleyerek ağacın büyümesini ve kalibrasyonunu geciktirir. Düzenli beslenen, kondisyonu sağlam ağaçlarda fungus sporlarının üreyemediği ve hastalığın teğet geçtiği aktarılıyor. Bu bahçede mücadele için yalnızca bir kez Monilya uygulaması yapıldığı, ürünlerin düzenli kullanımının hastalık baskısını düşürdüğü vurgulanıyor. Çatlamanın başlıca nedenleri gece-gündüz sıcaklık farkı, bilinçsiz aşırı sulama, kalsiyum noksanlığı ve sapı inceltip yumuşamaya yol açan aşırı azotlu gübre olarak sıralanıyor. Bakteriyel zamklanmada ise neşter ya da bıçakla mekanik temizlik yapılmaması, bunun yerine fosetil-al etkili mantar ilaçlarıyla ve sistemik besleme ile iletim dokularını açık tutmanın gerektiği anlatılıyor. Calcio ile yapılan kalsiyum takviyesi hücre çeperini güçlendirerek hastalıklara karşı direnci artırıyor.
Hasat Sonrası Besleme ve Gözlerin Güçlenmesi
Programda en çok vurgulanan dönem hasat sonrası. AgroTroia için asıl işin hasattan sonra başladığı belirtiliyor: kiraz toplandıktan yaklaşık 20 gün sonra, yapraklar sertleşince tona 5 kilo Activo ve fosforik uygulaması yapılıyor, ardından hava şartlarına göre 20-30 gün sonra aynı uygulama tekrarlanıyor. Bu uygulamayla göz yapısının atılmayan yerlere göre en az bir kat iri olduğu, gözlerin irileşmesinin kış soğuklarına dayanıklılığı artırdığı ve baharda daha büyük çiçek ile daha iri meyve sağladığı aktarılıyor. Bahçede sade bir program izleniyor; dönem boyunca sadece 2 kilo Fors kullanıldığı belirtiliyor. Üretici ayrıca Copperas ve deniz yosunu içerikli Aminado ürünlerini de programa dahil ettiğini anlatıyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
Yeşilyurt'taki bu bahçe, doğru ürün ve doğru zamanlamanın bin rakımlı, dona açık bir bölgede bile lekesiz ve bol verimli bir kiraz hasadı sağlayabileceğini gösteriyor. Sade ama düzenli bir besleme programı, hem üretim maliyetini düşürüyor hem de kaliteyi yükseltiyor. Bilinçli tarımı benimseyen üreticinin emeğinin karşılığını alması, programın ana mesajını özetliyor.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.