Köy TV ekranlarında AgroTroia sponsorluğunda yayınlanan "Tarımda Başarı" programının bu bölümü İzmir'in Kemalpaşa ilçesine bağlı Vişneli'de, üretici Cihan'ın kiraz bahçesinde çekildi. Yıllardır aynı bahçede çekim yapan ekibin dikkat çektiği nokta şuydu: bu bahçede 4 yıldır toprak altı gübresi kullanılmadan yüksek verim alınıyor. Hasadın yeni başladığı bu dönemde kirazda kiraz besleme programı kapsamında bitki besleme ürünlerinin kullanımı, doluya karşı alınan önlemler ve hastalık-zararlı mücadelesinde beslemenin rolü konuşuldu. Amasya Suluova'dan gelen üretici Ümit Bey de kendi deneyimlerini paylaştı.
Toprak Altı Gübresiz Verim: Fors ile Kalibre Çözümü
Bahçenin en belirgin özelliği, dört yıldır toprak altına hiç gübre verilmemesi. Bunun yerine sezon boyunca dört kez, toplam 40 kilo dolaylarında Fors uygulanmış. İçeriğindeki yüksek fosfor ve potasyum sayesinde, sulanan bahçeler için kalibre sorunu büyük ölçüde ortadan kalkmış. Ekibin aktardığına göre bu sene gece-gündüz ısı farkları döllenmeyi zorlaştırmış, kurak kış ve ardından gelen ilkbahar yağmurları çatlama riskini artırmıştı; buna rağmen bahçedeki kirazların kalibresi yerinde, sapları kalın ve mahsul bol. Amasya'dan gelen üretici Ümit Bey de üç yıldır AgroTroia ürünleriyle çalıştığını, rekoltesinin her yıl arttığını, yaprak alanının genişlediğini ve kalitenin yüzde 28'in üzerine çıktığını anlattı.
Doluya Karşı Hızlı Müdahale: Activo, Aminado ve Calcio
Bu sezon Türkiye'nin birçok bölgesinde dolu büyük zarar verdi; Honaz gibi yerlerde kiraz ve üzümün neredeyse tamamı gitti, ağaçlarda yaprak dahi kalmadı. Mühendisler, dolu zararını azaltmak için hızlı müdahalenin kritik olduğunu vurguladı. Doludan sonra mümkünse 24 saat, en geç 48 saat içinde Activo ve Aminado uygulanması öneriliyor. Ben düşme döneminde ve dolu zararı yaşanan kirazda çatlamayı önlemek için Calcio kullanımı tavsiye ediliyor; ilk 5 gün içinde yapılan müdahaleyle zararın yüzde 70-80'inin kurtarılabildiği aktarıldı. Bu nedenle üreticilere bu ürünleri bir kenarda hazır bulundurmaları öneriliyor. Bahçe sahibi bu sezon beş kez kalsiyum uyguladığı için, zorlu yıla rağmen çatlamanın çok az olduğu belirtildi.
Dal Kanseri ve Monilya: Gövde Uygulamasının Önemi
Kirazda en kritik dönemlerden biri çiçeklenme ve buna bağlı monilya (çiçek monilyası) hastalığıdır; program kapsamında çiçek öncesi ve sonrası tutturucu uygulamalarla bu hastalığa müdahale ediliyor. Bölgede yaygın görülen dal kanseri ve bakteriyel yanıklıklara karşı ise Copperas ve Activo (fosforik içerikli) ile yapılan gövde uygulaması öne çıkıyor. Bahçe sahibi, dört yıldır hiç monilya ilacı kullanmadığını, sapların diplerinin kızarmadan yemyeşil kaldığını; bunu Copperas ve Activo ikilisiyle sağladığını anlattı. Tek bir monilya ilacı sadece tek hastalığa hitap ederken, Activo'nun hem koruduğu hem beslediği hem de ağacın besin alımını hızlandırdığı vurgulandı.
Ağaç Ömrü ve Aşı Uyuşmazlığı
Bölgede bir kiraz ağacının ömrü genellikle 15-18 yıl olarak biliniyor. Bahçe sahibi ise 22 yaşında, neredeyse hiç akma (zamk) çıkarmayan, düzgün ağaçlara sahip olduğunu belirtti. Bunun tek nedeni olarak, yıllardır düzenli yapılan gövde uygulamasını gösterdi: yılda iki kez, ilkbahar ve sonbaharda Activo ile gövde uygulaması. Bu sayede aşı uyuşmazlığı ve strese bağlı zamk akıntısı büyük ölçüde önleniyor; aynı zamanda ağaç fosfor ve potasyumla besleniyor. Sonbahar uygulamasının havalar 20 derecenin altına indiğinde yapılması öneriliyor, çünkü daha sıcakta ürün ağaç tarafından alınmadan kuruyabiliyor.
Hasat Sonrası Bakım ve Toprak İşleme
Meyvecilikte ağaç bir yandan o yılın meyvesini olgunlaştırırken bir yandan da gelecek yılı hazırlar. Bu nedenle hasattan sonra bahçeyi terk etmemek, alınan hasadın yaklaşık yüzde 10'unu temel bakımlara ayırmak öneriliyor. Hasat sonrası iki kez yapraktan Activo uygulaması, gelecek yılın çiçek gözlerini iri ve sağlıklı hazırlıyor; budamadan sonra kesim yerlerine Copperas atmak da çiçek gözlerinde belirgin fark sağlıyor. Susuz bahçelerde budamanın hasattan 10-15 gün içinde, sıcaklık 34-35 dereceyi geçmeden yapılması, yaz boyunca susuzluğa bağlı buruşmayı en az yüzde 60 azaltıyor. Toprak işleme konusunda ise dikkatli olunması gerektiği; pulluğun faydalı bakterileri yüzeye çıkarıp yüksek sıcaklıkta öldürdüğü, bu nedenle bu bahçede 13-14 yıldır toprak işlemesi yapılmadığı aktarıldı.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Fors - toprak altı gübresiz, fosfor-potasyum ile kalibre ve verim
- Activo - gövde uygulaması, dolu sonrası müdahale ve hasat sonrası besleme
- Copperas - dal kanseri, monilya ve budama sonrası koruma
- Aminado - dolu ve stres sonrası hızlı toparlanma
- Calcio - çatlamaya karşı kalsiyum desteği
Bölümün özeti net: az girdiyle yüksek verim almak isteyen kiraz üreticisi, bahçesini hasat sonrası dönemde de takip etmeli, doğru zamanda doğru beslemeyi yapmalı ve doluya karşı ürünleri hazır bulundurmalı. İzmir Kemalpaşa'daki bu bahçe, dört yıllık toprak altı gübresiz başarısıyla, doğru bitki besleme programının kirazda hem verimi hem de kaliteyi nasıl sürdürülebilir kıldığını gösteriyor.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.