Tarımda Başarı programı bu bölümde Osmaniye'nin Düziçi ilçesi, Emlak beldesine konuk oldu. Köy TV ekranlarına taşınan söyleşide, yıllardır zeytincilik yapan Kemal Amca'nın bahçesinde zeytinde hastalık ve zararlılarla mücadele, doğru budama ve sürdürülebilir bir besleme programı ele alındı. Bir önceki bölümde olduğu gibi burada da uzun süredir AgroTroia ürünlerini kullanan üreticilerin deneyimleri dinlendi; çiftçilerin merak ettiği "bu işin devamı var mı" sorusuna yıllara yayılan örneklerle yanıt verildi.
Düziçi'nde Yıllara Yayılan Bir Zeytin Hikayesi
Emlak beldesinden Kemal Amca, ürünle yaklaşık 6-7 yıl önce tanıştığını anlattı. Köy TV'de izlediği bir programın ardından teknik destek hattına ulaşan Kemal Amca, başlangıçta ürünleri kargoyla temin etmiş, zamanla bölgede bayiler açılmış. Daha önce bordo bulamacı ve standart bakır uygulamalarıyla ancak kendi ihtiyacına yetecek kadar ürün alabilirken, düzenli uygulamalardan sonra veriminin yıldan yıla arttığını ifade etti. Aynı beldeden İbrahim Coşkun da bordo bulamacı döneminde ağaç başına aldığı ürünün belirgin biçimde yükseldiğini, ilk yıl bir buçuk tonu aşan bir hasat aldığını paylaştı. Üreticiler, bahçelerine atacakları ürünleri program doğrultusunda, etken maddesine kadar belirlenmiş bir plana göre kullandıklarını vurguladı.
Zeytinde Öne Çıkan Zararlılar ve Mücadele Takvimi
Ziraat ekibi, zeytinde mücadelenin bir takvim üzerinden yürütülmesi gerektiğini anlattı. Tomurcuk öncesi dönemde dikkat edilmesi gereken zararlıların başında pamuklu bit geliyor; ergin ve larvaları tomurcuğa yapışıp salgıladıkları yapışkan madde ile çiçek açılmasını ve meyve tutumunu engelliyor, bu yüzden mücadeleye tomurcuk öncesinde başlamak gerekiyor. Çiçeklerin yaklaşık yüzde beşi açıldığında çiçek sap sokanı ve zeytin güvesine karşı uygun insektisitlerle müdahale ediliyor. Zeytin güvesinin yaprak, çiçek ve meyve olmak üzere üç dönemi bulunuyor; meyve döneminde çekirdeğe girerek beslenip zarar veriyor. Hasada yaklaşırken yağlanmayla birlikte zeytin sineği devreye giriyor; sinek meyvenin etli kısmında galeri açarak aşırı dökümlere yol açıyor. Ekip, tuzaklarla monitör yapıldığında zararlının çıkış zamanının belirlenip mücadelenin kolaylaştığını belirtti.
Halkalı Leke, Dal Kanseri ve Diğer Hastalıklar
Bölgenin en büyük sorunu, fungal kökenli halkalı leke hastalığı. Yaprakta önce halka halka lekeler oluşuyor, zamanla bu lekeler büyüyerek yaprak dökümüne ve ağacın çıplaklaşmasına yol açıyor; hastalık özellikle nemli koşullarda hızla ilerliyor. Bir diğer önemli hastalık dal kanseri; çoğunlukla budama aletleriyle veya dolu gibi doğal afetlerin açtığı yaralardan giren bakterilerle bulaşıyor ve dallarda ur benzeri şişkinlikler oluşturarak yüzde 80-90'a varan verim kayıplarına neden olabiliyor. Toprak kökenli verticillium solgunluğunda ise dallar tek tek, ardından ağacın tamamı kuruyabiliyor; bu hastalıkta gövde-kök bölgesine sürüm yaparken yaklaşmamak ve azotlu gübreyi azaltmak öneriliyor. Antraknozda meyvede küçük kahverengi noktalar büyüyerek dökülmeye kadar gidiyor. Ekip, bu hastalıklarda dönemsel uygulamalarla bitkinin metabolizmasını güçlendirip sürgün mekanizmasını desteklemenin önemine dikkat çekti.
Budama, Bahçe Tesisi ve Kırmızı Örümcek
Söyleşinin önemli bir bölümü kültürel önlemlere ayrıldı. Bölgede nispi nemin yüksek olması ve sıcak hava, hastalık ve zararlı baskısını artırıyor; bu nedenle sık dikim hatasından kaçınılması gerekiyor. Yerel ve sofralık çeşitlerde sıra arası ve sıra üzeri mesafelerin geniş tutulması, çukur alanlarda zeytin kurulmaması öneriliyor. Budamada ana gövdeleri kesmek yerine, içe ve aşağı giden ince dalları seyrelterek hava sirkülasyonu sağlamak; ağacı tek gövdeden taçlandırıp vazo sistemiyle üç ana dal oluşturmak tavsiye ediliyor. Zeytinin budamasının yok yılında yapılması gerektiği de hatırlatıldı. Kırmızı örümcek (saman akarı) ise yaprakta ve meyvede emgi yaparak şekil bozukluğu oluşturuyor; bu durum bor noksanlığıyla karıştırılmamalı. Ruhsatlı bir insektisit bulunmadığından, sıvı kükürdün kovucu özelliğinden yararlanılarak meyve dökümünün önüne geçiliyor.
Bölümde öne çıkan AgroTroia ürünleri
- Copperas – Yüzde 5 bakır, organik asit ve besleyici elementler içeriğiyle halkalı leke gibi fungal etmenlere karşı kullanılan, sürgün ve meyve tutumunu destekleyen ana ürün.
- Calcio – Kalsiyum takviyesiyle meyve ve doku gelişimini destekleyen, programda yer alan tamamlayıcı ürün.
- Liquid S80 – Kırmızı örümcek (saman akarı) baskısında kovucu etkisinden yararlanılan sıvı kükürt formülasyonu.
Programda öne çıkan en önemli mesaj, zeytinde başarının tek bir uygulamayla değil; doğru bahçe tesisi, bilinçli budama ve döneme uygun bir mücadele-besleme takviminin birlikte yürütülmesiyle geldiğiydi. Osmaniye Düziçi gibi nemli ve sıcak bölgelerde halkalı lekeyle yaşamayı öğrenmek, kültürel önlemleri eksiksiz almak ve teknik destekten yararlanmak, hem verimi hem de zeytinciliğin ömrünü uzatıyor. Bahçesini ve gönlünü açan Kemal Amca'ya, deneyimlerini paylaşan üreticilere ve ekibe teşekkür edilerek bölüm tamamlandı.
Kaynak: Köy TV – "Tarımda Başarı" programı, AgroTroia sponsorluğunda.